استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٣ - فصل بيست و يكم احكام مزارعه

فصل بيست و يكم: احكام مزارعه‌

سؤال ٨٤٨- در صورتى كه يكى از مالكين مزرعه مشاع بدون رضايت ديگران و با مخارج خود چاهى حفر نمايد، آيا اين چاه ملك حافر است، يا ديگران هم در اين چاه حقّى دارند؟

جواب: ملك همه است.

سؤال ٨٤٩- قبل از انقلاب اسلامى زمين مالك در دست كشاورز بوده و آن را كشت مى‌كرده است، از طرف حكومت آن زمان نَسَق زمين را به اسم آن كشاورز ثبت كرده‌اند، آيا اين نَسَق‌بندى حقّى براى كشاورز ايجاد مى‌كند كه بعد از آن قابل نقل باشد؟

جواب: چنانچه حقّ نسق در حال حيات براى زارع و بعد از ممات براى فرزندان او جزء عرف محل باشد، از قبيل شرط ضمن العقد در قراردادهاى مزارعه با زارعين محسوب مى‌شود و اين حق براى او و فرزندانش شرعى خواهد بود.

سؤال ٨٥٠- كشاورزى هستم كه حدود چهل سال است به صورت ارباب و رعيّتى روى زمين مالك، كشاورزى نموده‌ام؛ اكنون مالك قصد گرفتن زمين را از اين جانب دارد. آيا حقير به عنوان زارعى كه حدود چهل سال روى زمين او كار كرده و زمين او را حفظ كرده و هر سال مبلغى را به عنوان حقّ ارباب به او پرداخت نموده‌ام، حقّى دارم؟