استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦٣ - ارث گروه اوّل

سؤال ١٣٣٣- منزلى از عموى مرحومم به مادر بزرگ اين جانب به ارث رسيده است. با توجّه به اين كه ايشان به علّت كهولت سن، قدرت انجام كارى را ندارند و پول حاصل از فروش منزل، مورد نياز پدر و عمّه‌هايم بود، آنها با توافق يكديگر تصميم گرفتند منزل را با اخذ وكالت از مادربزرگ، توسّط پدرم فروخته و مبلغ حاصل بين طرفهاى ذى‌نفع تقسيم شود؛ امّا در حين انجام معامله پدرم مرحوم شد.

با توجّه به اين كه مادربزرگم به علّت كهولت سن در جريان ماجراى فروش قرار نداشت، عمّه‌هاى اين جانب تصميم گرفتند اين منزل را فروخته ولى سهم پدر مرحوم اين جانب را به ورثه نپردازند. و براى ورثه پدرم امكان صحبت با مادربزرگم و روشن نمودن موضوع وجود ندارد. حال آيا از نظر شرعى انجام چنين عملى (فروش منزل و تقسيم مبلغ آن) جايز است؟ آيا ورثه پدرم مى‌توانند سهم خود را از اين مبلغ مطالبه نمايند؟ (لازم به توضيح است كه معامله تا حدّ قولنامه پيش رفته و حتّى چك‌هاى آن نوشته شده است).

جواب: فروش منزلى كه به مادربزرگ تعلّق دارد، و تقسيم پول آن بين عموها و عمّه‌ها و پدر شما جز به رضايت مادربزرگ جايز نيست، و اگر بر اثر كهولت سن قادر به تصميم‌گيرى نمى‌باشد، بايد فروش آن با اجازه حاكم شرع باشد و براى خود مادربزرگ انجام گيرد و تقسيم پول حاصل از آن، ميان ديگران، تا زنده است وجهى ندارد.

سؤال ١٣٣٤- زن و شوهرى چند فرزند دارند. يكى از فرزندان آنها، كه مجرّد است، فوت مى‌كند و از او اموالى باقى مى‌ماند، پدر اين متوفّى نيز قبل از تقسيم ارث فرزند فوت مى‌كند. اگر پدر اين فرزند داراى والدين باشد، آيا سهم‌الارثى كه از فرزند خود دارد به والدينش مى‌رسد؟

جواب: آرى ارث آن پدر به والدين او و ساير فرزندان و همسرش مى‌رسد.