حكم مى كند كه بايد پس از هر امام ، به امام بعدى ايمان آورد. همان طور كه در باره نبوّت نيز همين است و بايد پس از پيامبرى ، به پيامبر بعدى ايمان آورد. ٢. امام عليه السلام ، براى آيات تكوينيه الاهيه ، مطابق آيات تشريعى خداوند، نسخْ قائل شده و آمدن هر امامى در پى امام ديگر را به منزله نسخ آيه قبلى قلمداد كرده است. ٣. امام در حقيقت مى فرمايد : ناسخ و منسوخ واقعى شناخت امام است كه با معرفت وى نسخ در تشريع حل مى شود ؛ ولى اگر دنبال بحث و جدال در نسخ تشريعى برويم و خود را بدان مشغول نماييم، از معرفت امام خود ، باز مى مانيم. ٤. همان طور كه ايمان به نزول آيات منسوخ لازم است ، ايمان به امامان قبلى نيز لازم است. ٥. همان طور كه نمى توان بر آيات منسوخ توقف نمود، نمى توان بر امام قبلى توقّف كرد .

جمع بندى

كلينى ، در رابطه با بحث نسخ، با نقل روايات به مباحثى پرداخته است كه در قالب چند نكته بيان مى شود: يك . در خصوص اهميّت مسئله نسخ و ضرورت آگاهى از آن، چهار روايت نقل مى كند: الف . در روايتى از امام على عليه السلام نقل مى كند كه : ... فَما نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه و آله آيةٌ مِنَ الْقُرْآنِ إِلاّ أَقْرَأَنِيهَا وَ أَمْلاهَا عَلَىّ ، فَكَتَبْتُهَا بِخَطِّى وَ عَلَّمَنِى تَأْوِيلَهَا وَ تَفْسِيرَهَا وَ نَاسِخَهَا وَ مَنْسُوخَهَا وَ مُحْكَمَهَا وَ مُتَشَابِهَهَا وَ خَاصَّهَا وَ عَامَّهَا... . [١] ب. در روايت ديگرى از امير المؤمنين عليه السلام نقل مى كند كه در باره اختلاف تفسير

[١] الكافى ، ج ١ . ص ٦٤ .[٢] همان ، ص ٦٢ .[٣] همان ، ص ٤٣ .[٤] همان ، ج ٥ . ص ٥٥٦ .[٥] سوره بقره ، آيه ٨٣ .[٦] سوره توبه ، آيه ٢٩ .[٧] الكافى ، ج ٥ ، ص ١٠ .[٨] سوره مائده ، آيه ٥ .[٩] سوره بقره ، آيه ٢٢١ .[١٠] الكافى ، ج ٥ ، ص ٥٥٦ .[١١] سوره بقره ، آيه ١٨١ .[١٢] سوره بقره ، آيه ١٨٢ .[١٣] سوره ذاريات ، آيه ٥٤ .[١٤] سوره ذاريات ، آيه ٥٥ .[١٥] سوره نساء ، آيه ١٥ .[١٦] سوره نور ، آيه ١ ـ ٢ .[١٧] الكافى ، ج ٢ ، ص ٣٣ .[١٨] همان ، ج ١ ، ص ٦٣ .[١٩] همان جا .[٢٠] همان جا .[٢١] همان ، ص ٦٥ .[٢٢] سوره بقره ، آيه ١٤٤ .[٢٣] همان جا .[٢٤] سوره بقره ، آيه ١٨٧ .[٢٥] الكافى ، ج ٤ ، ص ٩٩ .[٢٦] سوره بقره ، آيه ١٨٧ .[٢٧] الكافى ، ج ٧ . ص ١٧٧ .[٢٨] سوره آل عمران ، آيه ٧ .[٢٩] الكافى ، ج ١ ، ص ٢١٣ .[٣٠] همان ، ج ٢ ، ص ٨٦ .[٣١] همان جا .[٣٢] همان ، ص ٨٧ .