ميان عالمان شيعه ، مدافعان بسيارى داشته است. سيّد مرتضى نيز همه گناهان را كبيره دانسته كه گاه در مقام مقايسه كبيره و صغيره گفته مى شود. [١] شيخ طوسى و ابن ادريس نيز بر اين رفته اند. [٢] طبرسى ، اين قول را به مطلق اماميه نسبت داده است كه نشانگر رواج و اشتهار اين ديدگاه تا سده ششم است. [٣] از نظر اين گروه از عالمان ، همه گناهان از اين نظر كه مخالفت امر و نهى خداى متعال اند، يكسان اند و وصف به بزرگى و كوچكى ، نسبى است. [٤] در تقرير حمصى رازى از اين ديدگاه ، برخى مبانى آن تبيين گشته است. وى معتقد است كه فسق در عرف شرع ، عبارت از فعلى است كه فاعل آن ، مستحقّ عقاب است. بنابر اين ، هر گونه معصيت خداى تعالى ، فسق است ، چه صغيره ناميده شود ، چه كبيره ؛ زيرا هر يك از آنها به دليل بطلان احباط و تكفير ، استحقاق عقاب مى آورد. از اين رو ، صغيره بودن گناه ، نسبى است. برخى گناهان ، در مقايسه با گناهى كه عقاب آن از گناه يادشده ، افزون تر است، صغيره و گناهى كه عقاب آن افزون تر است، كبيره ناميده مى شود. يك گناه ، ممكن است در سنجش با دوگناه ديگر كه عقابى كمتر و بيشتر از آن دارند، صغيره و كبيره باشد. [٥] ظاهرا پس از محقّق حلّى ، بيشتر فقيهان اماميه ، ديدگاه بخش پذيرى ذاتى گناهان به كبيره و صغيره را با متون دينى ، سازگارتر يافته و بر اين پايه ، به نقد ديدگاه نسبى گرايانه در تعريف كبائر و صغائر پرداخته اند. [٦] شهيد ثانى در بيان استدلال اين

[١] الذخيرة، ص ٥٣٣ ـ ٥٣٤.[٢] التبيان، ج ٣ ، ص ١٨٢ ؛ السرائر، ج ٢ ، ص ١١٨.[٣] مجمع البيان، ج ٣ ، ص ٧٠ ؛ جوامع الجامع، ج ١ ، ص ٢٥٢. براى تفسير آيه ، بر مبناى نسبى بودن كبيره و صغيره ، به اين دو منبع مراجعه شود.[٤] همان جا .[٥] ر. ك : المنقذ من التقليد، ج ٢ ، ص ١٦٠ ـ ١٦١. براى گونه ديگرى از نسبى و مطلق در تعريف كبيره و صغيره، ر. ك : مناهج اليقين، ص ٥١١.[٦] شرائع الإسلام، ج ٤ ، ص ٩١١ ؛ مختلف الشيعة، ج ٨ ، ص ٤٨٤ ؛ القواعد و الفوائد، ج ١ ، ص ٢٢٤ ؛ ? نضد القواعد الفقهية، ص ٥٢٧.