مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ١٩٤
درآمد
روايت صحيحه هشام بن سالم در الكافى شريف، در ظاهر بدوى اش دلالت دارد كه قرآن ، داراى هفده هزار آيه است. اين خبر ، از مصاديق «مشكل الحديث» است و معضلاتى را در پى داشته است ، از جمله: ١ . برخى دشمنان مكتب اهل بيت عليهم السلام را وا داشت كه با غفلت از انبوه موارد مشكل الحديث موجود در جوامع روايى خود ، در صدد فتنه انگيزى و تهاجم به شيعه به اتّهام قول به تحريف بر آيند. ٢ . برخى اخباريان متحجّر و ظاهر بين نيز دچار پندار تحريف شدند؛ پندارى كه كاش تنها دامن ناپالوده آنان را مى گرفت؛ ولى متأسّفانه ، چهره پاك و بى آلايش مكتب تشيّع و پيروان مكتب اهل بيت عليهم السلام را نيز در انظار ديگران مشوّه ساخت. اين مقاله ، در پى آن است كه به دور از فضاى غوغايى ساخته معاندان و سطحى نگرىِ متحجّران، طىّ پژوهشى علمى و منصفانه، به تحقيق در اين باره بپردازد. ليكن لازم است كه پيش تر ، با يادآورى دو نكته، بستر سخن در محور مورد بحثْ فراهم آيد: يك . به رغم اهمّيت جايگاه سنّت در دين پژوهى، بر كسى پوشيده نيست كه معانى ظاهرى همه احاديثْ مقصود نيست؛ به علاوه ، هر حديث و خبر منقولى، صحيح و معتبر نيست؛ زيرا اوّلاً، برخى قراين مؤثّر در ظهور و دلالت احاديث، مفقود شده اند؛ ثانيا، در مسير نقل احاديث، عوارض مختلفى پيدا شده كه منجر به ناپالودگى احاديث گرديد. [١]
[١] تا جايى كه پيامبر صلى الله عليه و آله خود، از اين معضل غير قابل چشم پوشى ، سخت گلايه نمود . ر. ك : الكافى ، ج ١ ، ص ٦٢ ، ح ١٠ ؛ نهج البلاغة ، ج ٢ ، ص ١٨٨ ، ح ٢١٠ ؛ تحف العقول ، ص ١٩٢؛ مسند أحمد ، ج ١ ، ص ٧٨ ؛ سنن الدارمى ، ج ١ ، ص ٧٦ ؛ صحيح البخارى ، ج ١ ، ص ٣٥ ، و ج ٢ ، ص ٨١ ، و ج ٤ ، ص ١٤٥ ؛ سنن ابن ماجة ، ج ١ ، ص ١٣ ، ح ٣٠ ـ ٣٣.