اخبار ايران باستان اختصاص داشته است. [١] ١٧. أوائل، اسحاق بن سليمان اسراييلى. [٢] ١٨. اخبار الأوائل، حسن بن عبد اللّه لغوى (ابوهلال عسكرى) (زنده در ٣٩٥ق). [٣] گفته اند كه نخستين تأليف برجاى مانده در موضوع اوّليات است [٤] كه مطلب درستى نيست؛ ولى مى توان گفت كه مهم ترين و اثرگذارترين نگارش در اين موضوع به شمار مى رود. [٥] ابوهلال عسكرى، اين كتاب را در شعبان ٣٩٥ق، به پايان رسانده است. نسخه خطّى آن در كتاب خانه سيّدناصرحسين در شهر لكهنو موجود بوده، و به كوشش محمّد سيّد وكيل به سال ١٣٨٥ق / ١٩٦٦م، در مدينه به چاپ رسيده است. جلال الدّين سيوطى و عبد الرحمان عتايقى، اين كتاب را خلاصه كرده اند و با تحقيق وليد قصّاب و محمّد مصرى، به سال ١٤٠١ق، در شهر رياض به چاپ رسيده است. [٦] ١٩. لطائف المعارف، ابومنصور عبد الملك بن محمّد بن اسماعيل نيشابورى (٣٥٠ ـ ٤٢٩ق)، [٧] كه بخش اوّل كتاب، به اوّليات اختصاص دارد و به تصحيح و تحقيق ابراهيم ابيارى و حسن كامل صيرفى (مصر: دار احياء الكتب العربيّة، به كوشش: ذى يونغ، ليدن: بريل، ١٨٦٧م) به چاپ رسيده است. ٢٠. كتاب الأوائل، سعيد بن سعدون عطّار. [٨]

[١] معجم الاُدباء، ج١٨، ص٢٧٠.[٢] إيضاح المكنون، ج٢، ص٢٧٥.[٣] كشف الظّنون، ج١، ص١٩٩؛ هدية العارفين، ج١، ص٢٧٣؛ معجم المطبوعات العربيّة، ج٢، ص١٣٢٧؛ الذّريعة، ج١، ص٣٥٧؛ ذيل كشف الظّنون، ص٢١؛ الأعلام، ج٢، ص١٩٦؛ نهج الحق و كشف الصّدق، ص٣٥٧ ـ ٣٥٨.[٤] محاضرة الأوائل و مسامرة الأواخر، ص٦٧ ـ ٦٨.[٥] دايرة المعارف بزرگ اسلامى، ج١٠، ص٤٠٩.[٦] تاريخ الأدب العربى، ج١، ص١٣٢؛ ذيل بروكلمان، ج١، ص١٩٤.[٧] كشف الظّنون، ج٢، ص١٥٥٤؛ معجم المطبوعات العربيّة، ج١، ص٦٥٩.[٨] الفهرست، ابن نديم، ج١، ص١٩٧.