مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٤٤٣
٦. همه مردمان سالم و عاقل ، مسئوليت الهى دارند ؛ چرا كه شهروند آرمان شهر خدايند . همه آنان مأموريت دارند كه سخن حق بگويند و اجازه ندارند [١] در مقام جهالت باقى بمانند و در بناى شهر جاهلى ، بكوشند. ٧. حاكم مطلق آرمان شهر دينى ، به همه شهروندان سالم و عاقل خود چنين فرمان داده است كه : يك : همگى بايد اهل پرسش و فهم در قانون الهى (قانون اداره آرمان شهر دينى) باشند. [٢] دو : اگر همگى به دليل مشاغل گوناگون ، وقت پرسشگرى و آموختن را ندارند ، بايد از هر گروه ، دست كم يك نفر مسئوليت آموختن را به عهده گيرد. سه : آن يك نفر بايد پس از تفقّه در دين ، به سوى گروه خود باز گردد تا ايشان را همانند پيامبر صلى الله عليه و آله (مدير آرمان شهر دينى از سوى خدا) انذار كند [و البته مردمان نيز بايد انذار او را بپذيرند] . چهار : شرايط معلّم نيز در اين آرمان شهر ، «اهل ذكر» بودن است تا آگاهىِ صحيح را به مردمان بياموزد. [٣] پنج : اگر سزاوار بود كه شهروندان سالم و عاقل آرمان شهر الهى ، جاهلانه زندگى كنند ، [٤] چند پيامد منفى بروز مى كرد: ـ نمى بايست حاكم اين شهر (خداوند) ، آن ها را به پرسشگرى فرا مى خواند. [٥]
[١] همان جا : «فكانوا محصورين بالأمر و النهى مأمورين بقول الحقّ غير مرخّص لهم فى المقام على الجهل» .[٢] همان جا : «أمرهم بالسؤال و التفقّه فى الدين» همان.[٣] سوره توبه ، آيه ١٢٢ : «فَلَوْلَا نَفَرَ مِن كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَـآئِفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُواْ فِى الدِّينِ وَ لِيُنذِرُواْ قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُواْ إِلَيْهِمْ» .[٤] سوره نحل ، آيه ٤٣ : «فَسْئلُواْ أَهْلَ الذِّكْرِ إِن كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ» .[٥] الكافى ، ج ١ ، ص ٦ : «فلو كان يسع أهل الصحّة و السلامة المقام على الجهل» .