مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٢٧٢
گروه، با استناد به ظاهر آيه «إِن تَجْتَنِبُواْ كَبَآئِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنكُمْ سَيِّئاتِكُمْ» [١] آورده است كه مفهوم آيه ، دلالت دارد كه پرهيز از برخى گناهان (يعنى كبائر) موجب تكفير سيّئات مى گردد و اين ، مقتضى تغاير كبائر با سيّئات است. در آيه «الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَ الْاءِثْمِ وَالْفَوَ حِشَ إِلَا اللَّمَمَ» [٢] ، خداى متعال ، دورى كنندگان از كبائر را بدون آن كه درباره گناهان صغيره بر ايشان تنگ بگيرد ، ستوه است . در حديث نيز از تكفير گناهان كوچك توسّط اعمال نيك ، سخن رفته است. [٣] از ديگر مدافعان نسبى نبودن كبائر ، مى توان محقّق اردبيلى، شيخ نجفى و شيخ انصارى را نام برد. [٤] ميرزاى قمى نيز ـ كه اين ديدگاه را اقوى دانسته ـ از جمله ادلّه خود را فقره اى از نيايش امام زين العابدين عليه السلام برشمرده است. [٥] علّامه مجلسى ، به مناسبت شرح احاديث كبائر نوشته است : اين ديدگاه ـ كه همه گناهان را كبيره مى داند ـ ، مخالف بسيارى از آيات و احاديث است و شايد مقصود قائل اين ديدگاه، منع از سَبُك انگارى و كوچك شمارى گناهان است ، چنان كه در احاديث نيز اين مطلب گذشت ؛ زيرا نافرمانى خداى
[١] سوره نساء ، آيه ٣١ .[٢] سوره نجم ، آيه ٣٢.[٣] ر . ك : مسالك الأفهام، ج ١٤ ، ص ١٦٦. وى در ادامه افزوده است كه قائلان به تمايز كبيره و صغيره . در تعريف كبيره ، وجوهى را ذكر كرده اند: ١. كبيره ، گناهى است كه موجب حد است ؛ ٢. گناهى است كه در قرآن يا سنّت ، وعيد شديد به آن شده ؛ ٣. گناهى كه خداوند سبحان بر آن وعيد آتش داده است. گفتنى است كه شهيد اوّل و فاضل مقداد، در ضمن ذكر تعاريف متعدد تعريف كبيره ، هر آنچه را كه شرع در خصوص آن وعيد (تهديد) كرده است ، پذيرفته اند. براى تعاريف كلامى و فرقه اى ، ر . ك : مناهج اليقين، ص ٥١١ ؛ شرح المقاصد، ج ٥ ، ص ١٦٢ .[٤] مجمع الفائدة، ج ١٢ ، ص ٣١٥ ؛ جواهر الكلام، ج ١٣ ، ص ٣٠٦ ؛ كتاب الصلاة، ج ١ ، ص ٢٦٦.[٥] غنائم الأيّام، ج ٢ ، ص ٣٢. كلام مورد استناد وى اين است: «وقد هربت اليك من صغائر ذنوب موبقة و كبائر اعمال مردية» (صحيفه سجاديه، دعاى ٣٢) .