مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٢٠٥
رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل مى كند ـ ، در وجه تفاوت اين رقم ، با رقم هفت هزار ـ كه در حديث الكافى آمده ـ مى گويد: فلعلّ البواقى تكون مخزونة عند أهل البيت عليهم السلام و تكون فيما جمعه أمير المؤمنين عليه السلام ؛ أو جاء الاختلاف من قبل تحديد الآيات و حِسابها؛ أو تكون ممّا نسخ تلاوته . [١] مرحوم فيض ، در ضرورت تأويل حديثْ ترديدى ندارد و براى تأويل آن ، سه احتمال مى آورد: احتمال نخست، به همان تأويل صدوق برمى گردد. احتمال دوم ، ما به التفاوت ٦٢٣٦ آيه از هفت هزار را مربوط به تفاوت در شمارش و تحديد رئوس آيات مى داند. احتمال سوم ، وقوع نسخ تلاوت است ، كه مورد پذيرش قاطبه عالمان اهل سنّت است. چون نظريه نسخ تلاوت در ميان شيعه ، به شدّت كم طرفدار است، به عنوان احتمال سوم مى آورد؛ همچنان كه حمل بر وحى بيانى را به عنوان احتمال اوّل ذكر مى نمايد.
٣ . ساير شواهد نزول وحى بيانى
آيات قرآن و احاديث معتبر در تأييد مفاد اين تأويلْ بيش از آن است كه در اين مجال بگنجد و تنها به ذكر نمونه هايى از آنها بسنده مى شود:
يك . شواهد قرآنى
در اين زمينه ، به ذكر آيات ذيل بسنده مى كنيم: اوّل . «إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَ قُرْءَانَهُ * فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْءَانَهُ» . [٢]
[١] الوافى ، ج ٩ ، ص ١٧٨١.[٢] سوره قيامت ، آيه ١٧ ـ ١٩.[٣] سوره نحل ، آيه ٤٤.[٤] سوره بقره ، آيه ٢٣٠؛ نيز ر. ك سوره بقره ، آيه ١٨٧ و ٢١٩ و ٢٢١ و ٢٤٢ و ٢٦٦ ؛ سوره آل عمران ، آيه ١٠٣ .[٥] البتّه سنّت پيامبر صلى الله عليه و آله در وحى بيانى منحصر نمى شود؛ بلكه جز آن نيز، هر آنچه كه در امور غيرعادى مى فرمود، برگرفته از وحى الهى بود : «ما ينطق عن الهوى، إن هو الّا وحىٌ يوحى» (سوره نجم ، آيه ٣ ـ ٤).[٦] سوره احزاب ، آيه ٣٣ ـ ٣٤.