مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ١٨٣
خطى از قرآن ، نگاشته قرن شانزدهم يا هفدهم ميلادى است كه در بانكيپورِ هند يافت شده است. نسخه اى كه هيچ نام و نشانى از آن نيست و گفته شده در سال ١٩١٢ ميلادى در بانكيپور هند يافت شده است ، [١] سوره نورين در اين نسخه از قرآن نيز به احتمال زياد و با توجّه به تاريخ كتابت اين نسخه ، از كتاب دبستان مذاهب گرفته شده است. تنها مدرك اين دو سوره در منابع شيعى ، كتاب تذكرة الأئمّة از محمّد باقر بن محمّد تقى لاهيجى ، در سلك صوفيان [٢] و همعصر علّامه مجلسى رحمه الله است . وى كه حدود يك قرن پس از جعل آن دو سوره مى زيسته ، اين دو سوره را بدون آن كه از منبع و مدرك خود، سخنى به ميان آورده باشد، نقل كرده است . [٣] لاهيجى به احتمال زياد ، از همان نسخه قرآن مجهول گرفته است. عدّه اى به خاطر مشابهت در نام لاهيجى و نام پدرش، وى را با علّامه مجلسى اشتباه مى گيرند و كتاب تذكرة الأئمة را به مجلسى نسبت مى دهند . [٤] اين انتساب ، نزد همه شرح حال نگاران و كاوشگران در احوال علّامه مجلسى، خطا و بى مورد است . [٥] به هر روى، در مصادر شيعى ، هيچ مصداقى از اين يازده هزار آيه ساقط شده ، به چشم نمى خورد و اين ، خود ، نيرومندترين دليل بر عدم اعتماد به مفاد حديث مذكور است و ناگزير بايد اين حديث را كه مخالفِ با ادله سلامت قرآن از تحريف است ، ساقط بدانيم و يا به يكى از علاج هاى ياد شده ، گردن نهيم ، بويژه آن كه اگر در ساختار اين حديث تأمّل كنيم ، چنين به نظر مى آيد كه اين حديث ، قطعه اى از يك حديث
[١] The Moslem world, ١١١. July ١٩١٣, pp.٢٣١ - ٣٤.[٢] أعيان الشيعة ، ج ٩، ص ١٨٢ ـ ١٨٤؛ روضات الجنات ، ج ١، ص ١١٤ ـ ١١٨؛ الذريعة ، ج ٣، ص ٣١٩.[٣] تذكرة الأئمّة ، ص ١٩ ـ ٢٠.[٤] الخطوط العريضة ، ص ١٢.[٥] رساله بيان عدد تأليف مجلسى؛ الفيض القدسى (مطبوع در بحار الأنوار ، ج ١٠٥، ص ٥٣ ـ ٥٤)؛ الذريعة ، ج ٤، ص ٢٦؛ ريحانة الأدب ، ج ٥، ص ١٩٥ . براى توضيح بيشتر درباره اين دو سوره، ر . ك : مقالات و بررسى ها ، دفتر ٧٣، ص ٩ ـ ٢٦ .