مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ١٦٨

تفسيرى از قرآن باشد.

٥ . درك گونه هاى وحى

از آيه نوزدهم سوره قيامت (بنا به يك معنا) [١] و به طور روشن تر ، از اطلاق آيات شريفه : «وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الهَوَى * إنْ هُوَ إلّا وَحْىٌ يُوحَى» ؛ [٢] «وى [پيامبر خدا صلى الله عليه و آله وسلم ]از روى هوا سخن نمى گويد * آن نيست جز وحى اى كه [از سوى خدا ]وحى شده است» ، استفاده مى شود كه شرح و تفسير قرآن ، به عهده خدا و نازل از جانب اوست و در برخى از اخبار هم به اين معنا تصريح شده است ؛ مانند خطبه غديريه پيامبر صلى الله عليه و آله كه مى فرمايد: اللّهمّ إنّك أنزلت عند تبيين ذلك فى على : « الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ » ، [٣] بإمامته... . [٤] «دارمى» نيز با سند خود از «حسّان بن ثابت» چنين نقل مى كند: جبرئيل ، سنّت را بر پيغمبر صلى الله عليه و آله وسلم نازل مى كرد ، همان طور كه قرآن را نازل مى كرد . [٥] بنا بر اين ، هر آن چيزى كه پيغمبر خدا صلى الله عليه و آله وسلم درباره تفسير و تبيين آيات قرآن مى فرمود، تنزيل از جانب خداست ؛ پس اگر در مورد آيه اى گفته شود: «هكذا تنزيلها ؛ تنزيل آيه چنين است» ، با توجه به قراين و شواهد ، به معناى تبيين و تفسير آيه است ، مانند اين حديث از امام صادق عليه السلام كه مى فرمايد: «وَكُنتُمْ عَلَى شَفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَأَنقَذَكُم مِّنْهَا ـ بمحمد ـ » [٦] قال: هكذا و