نوعى ديگر از اين احاديث، گزارش هاى تاريخى است كه از عنايت ويژه مسلمانان به حفظ و نگارش قرآن و حساسيت بيش از حدّ آنان نسبت به هر نوع تغييرى در قرآن خبر مى دهد . اين احاديث، پيشينه تحريف ناپذيرى قرآن را به عصر نزول وحى، پيوند مى دهد و مورد اهتمام جدّى اهل سنّت است . از شيعيان هم ، نخستين بار ، سيد مرتضى (م ٤٣٨ ق) به آنها عطف توجّه كرده است . [١] بحث تحريف ناپذيرىِ قرآن ، به تدريج از شكل روايى ، به صورت نقد و نظر و استدلال در آمد ؛ شيخ صدوق (م ٣٨٦ ق) از شيعه ، نخستين كسى است كه براى تحريف ناپذيرى قرآن دليل اقامه كرد و به نقد و تأويل احاديث تحريف نما پرداخت . [٢] در ميان اهل سنّت نيز ، قاسم بن سلّام (م ٢٢٢ ق) نخستين گام را در علاج احاديث تحريف نما برداشت تا بر سلامت قرآن از تحريف تأكيد ورزد . [٣]

سلامت قرآن از تحريف در «الكافى»

كتاب الكافىِ ابوجعفر كلينى (م ٣٢٨ ق) به لحاظ وثاقتِ سند (كه با سند قطعى به دست ما رسيده) و گواهى ضمنى ثقة الإسلام كلينى رحمه الله بر پذيرش محتواى رواياتى كه در اين كتاب آورده [٤] و نيز عناوين كتاب ها و باب هاى آن ، كه از ديدگاه وى پرده برمى دارد، نقطه عطفى در مدارك و اسناد كهن شيعى در زمينه مورد بحث به شمار مى آيد . افرادى ، كلينى رحمه الله را با استناد به برخى از عناوين باب هاى الكافى و پاره اى از احاديث در اين كتاب ، در زمره قائلان به تحريف ، قلمداد كرده اند ، [٥] ليكن اين ادّعا به

[١] الذّخيرة فى علم الكلام ، ص ٣٦١؛ مجمع البيان ، ج ١، ص ٣١ .[٢] الاعتقادات ، ص ٨٥ ؛ معانى الأخبار ، ص ١٢٣.[٣] فضائل القرآن ، ص ٣٢١.[٤] الكافى ، ج ١، ص ٨.[٥] فصل الخطاب ، ص ٢٥ ـ ٢٦؛ اُصول مذهب الشيعة ، ج ١، ص ٢٢٧ ـ ٢٢٨؛ الشيعة وتحريف القرآن ، ? ص ٣١؛ الشيعة والقرآن ، ص ٣٤.