حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٥١ - دو مسئله شناسى

١. حديث، بازتاب تعامل فرهنگ‌هاى جديد با فرهنگ مسلمانان و بازتاب منازعات فرقه‌اى است.

اين سخن، نخست در نوشته‌هاى گلدزيهر[١] طرح شده و سپس در دايرة المعارف الإسلامية، راه يافته است.[٢] ٢. سيره، استمرار «ايّام العرب» و نيز نسخه بردارى مسلمانان از شخصيّت حضرت موسى عليه السلام و عيسى عليه السلام است.

اين مطلب در دايرة المعارف الإسلامية، مدخل سنّت، طرح شده است.[٣] ٣. كتابت حديث، پيش از نيمه پايانى قرن دوم هجرى، سابقه نداشته است.

موير، مدّعى اين مطلب است.[٤] ٤. حديث صحيح فقهى، كمتر يافت مى‌شود و از نيمه قرن دوم، ساخته شده است.

اين مطلب، به گونه‌اى ديگر نيز طرح مى‌گردد كه پيامبر و صحابه، اهتمامى به تشريع و قانون نداشتند؛ بلكه اينها خارج از حوزه دين قرار دارد.

اين سخن را شاخت مطرح نموده است.[٥] ٥. احاديثى كه در دوران بنى اميّه رواج داشت، مربوط به فقه نبود؛ بلكه با اخلاق، زهد و سياست، در ارتباط بود.

اين سخن را گلدزيهر و شاخت، مطرح كرده‌اند.[٦]

[١]. ر. ك: العقيدة والشريعة، ص ٥٠

[٢]. ر. ك: دايرة المعارف الإسلامية، ج ٧، ص ٣٣٢

[٣]. ر. ك: همان، ج ١٢، ص ٤٤٤ و ٤٤٦

[٤]. ر. ك: تاريخ تدوين السنّة و شبهات المستشرقين، ص ١١١

[٥]. ر. ك: مناهج المستشرقين فى الدراسات العربيّة الإسلاميّة، ج ١، ص ٦٨- ٦٩؛ تاريخ تدوين السنّة و شبهات المستشرقين، ج ١، ص ١١١

[٦]. ر. ك: تاريخ تدوين السنّة و شبهات المستشرقين، ص ١١١