حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٤٥ - ب منابع درباره

٥. الأحاديث القدسية و الأحاديث النبويّة فى الإسلام المحمّدية، ويليام آلبرت گراهام‌

اين كتاب، رساله دكترى نويسنده است كه در دانشگاه هاروارد امريكا در سال ١٩٧٣ م، از آن دفاع كرده و در سال ١٩٧٥ م، آن را به چاپ رسانيده است. عزية على طه، در سال ١٤١٤ ق، در مجلة الشريعة، كويت (سال هشتم، شماره ٢١)، نقدى بر اين كتاب، با عنوان «صور من افترائات المستشرق جراهام على الأحاديث القدسية» به چاپ رسانيده است.

ناقد، متن انگليسى را ديده و آن را مبنا قرار داده است.

٦. ملاحظات نقدية عن القيمة التاريخية لأقدم ما روى من السنّة عن شئون الرسول، لئون كايتانى‌

اين مقاله، در جلد اوّل مجموعه «حوليات الإسلام»[١]، به چاپ رسيده است.[٢].

وى به استناد همين مقاله، نخستين فردى است كه مسئله نقد متن را مورد توجّه قرار داده است.[٣]

ب. منابعِ درباره‌[٤]

١. المستشرقون و مصادر التشريع الإسلامى‌، د. عجيل جاسم السنحشى، الكويت: الطبعة الاولى، ١٤٠٤ ق/ ١٩٨٤ م.

[١].AnnaliDell lIslam

[٢]. ر. ك: اصول الفقه، ص ٤٥

[٣]. ده جلد منتشر شده از اين مجموعه، بر اساس حوادث تاريخ صدر اسلام تنظيم شده است. جلد دهم، به حوادث سال‌هاى ٣٦- ٣٧ ق، مى‌پردازد( المستشرقون، ج ٢، ص ٤٢٩- ٤٣٠)

[٤]. نبايد از نظر دور داشت كه بسيارى از كتاب‌هاى تدوين شده درباره تاريخ تدوين حديث و كتابت آن و نيز نقد متن و منهج نقد، در اين نيم قرن، متأثّر از شبهات مستشرقان و به منظور نقد نظريات آنها تأليف شده‌اند، گرچه در عنوان كتاب‌ها از واژه‌هاى« استشراق» و« مستشرق» استفاده نشده است؛ لذا كسى كه مى‌خواهد به نقد ديدگاه خاورشناسان، در زمينه مباحث حديثى بپردازد، بايد دو گونه تحقيق و تأليف را از نظر دور ندارد. براى آگاهى از اين آثار، در زمينه نقد متن، ر. ك: فصل‌نامه علوم حديث، ش ١٥، ص ١٤٤- ١٨٥، مقاله« مأخذشناسى نقد محتوايى حديث»