حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٥٦ - فعاليت هاى انجام شده درباره

١. چاپ‌هاى متعدّد سنگى، سُربى و حروفى. نخستين چاپ بحار الأنوار در سال ١٢٤٨ ق، در هند انجام شد و سپس در سال ١٢٧٠ ق، در ايران به طبع رسيد. پس از اينها، چاپ معروف كمپانى صورت گرفت كه از سال ١٣٠٣ تا ١٣١٥ ق، به طول انجاميد كه اين طبع‌ها به قطع رحلى و چاپ سنگى است. چاپ‌هاى جديد اين كتاب، در سال ١٣٧٦ ق، از سوى انتشارات «مكتبة اسلامية» و «دار الكتب الإسلامية» انجام شد، سپس بارها از روى آن، افست شد.

٢. تصحيح و تحقيق. نخستين تصحيح، در قطع وزيرى صورت گرفت كه توسّط گروهى از عالمان و اساتيد، چون: عبدالرحيم ربّانى شيرازى، محمّدتقى مصباح يزدى، محمّدباقر بهبودى، على اكبر غفّارى، سيدابراهيم ميانجى به انجام رسيد.

٣. فهرست‌نويسى. راهنمايى كردن به آنچه در كتاب است، از قبيل: آيات، اعلام، اماكن، قبايل، اشعار، امثال، ابواب و منابع را فهرست‌نويسى مى‌گويند. بحار الأنوار، داراى فهرست‌نامه‌هاى فراوان، است؛ از قبيل: فهرست الكتب المأخوذ منها البحار، هداية الأخبار الى فهرس بحار الأنوار، المعجم المفهرس لألفاظ عناوين أبواب بحار الأنوار، بحار الأنوار فى تفسير المأثور بالقرآن، دليل الآيات المفسره و أسماء السور فى أحاديث بحار الأنوار.[١] ٤. معجم نگارى. مراد از معجم، راهنماى لفظى كتاب به ترتيب الفباست و بحار الأنوار، چند معجم دارد: سفينة البحار، المعجم المفهرس لألفاظ أحاديث بحارالأنوار، تحقيق مركز مطالعات و تحقيقات اسلامى، و المعجم المفهرس لألفاظ أحاديث بحارالأنوار، با اشراف عليرضا برازش.

٥. تلخيص. كتاب‌هايى چون مختصر المزار (تلخيص ج ٢٢)، مختصر المجلّد السابع (رضا بن محمّد نصير)، جامع الأنوار (خلاصه جلد هفتم، نوشته آقا نجفى اصفهانى)، حديقة

[١].« كتاب شناسى تأليفات علّامه مجلسى»، مجلّه مشكاة، ش ٢٩، ص ١٥٨- ١٦٠؛ المعجم المفهرس لألفاظ أحاديث بحار الأنوار، ص ١٠٥ و ١١٥- ١١٧