حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٦٧ - چهار دعوت به اجتهاد

چهره‌هاى شاخص جريان سلفى به شمار مى‌رود-، به چشم مى‌خورد. ابن غمارى، كتابى را با عنوان الردّ المقنع على الألبانى المبتدع‌[١] تحرير كرد كه ظاهراً به چاپ نرسيد.

طرفداران ابن غمارى نيز كتاب‌هايى بر ردّ آلبانى تحرير كرده‌اند؛ مانند:

- وصول التهانى فى الرد على الألبانى، محمود سعيد الممدوح.

- تناقضات الألبانى، حسن السقاف.

چهار. دعوت به اجتهاد

ابن غمارى، علماى دين را به اجتهاد در فهم دين فرا مى‌خوانْد و از تقليد، بر حذر مى‌داشت. وى مراجعه مستقيم علما و انديشمندان را به كتاب و سنّت لازم شمرده، تقليد را ويژه عوام مى‌داند.[٢] دكتر شوقى بشير، در مقاله‌اى با عنوان «التأويل الباطنى عند الجمهوريين»[٣] از شكل‌گيرى فرقه‌اى در سودان با نام «جمهوريين»، به رهبرى محمود محمّد طه در سال ١٩٥٢ م، ياد مى‌كند. اينان براى تمام نصوص، دو معنا منظور مى‌كنند: معناى قريب و معناى بعيد، كه معناى بعيد، مقصود اصلى گوينده است و با تأويل باطنى مى‌توان بدان رسيد.

شوقى بشير در اين مقاله، در تبيين انديشه‌هاى حديثى فرقه جمهوريين، از كتابى با عنوان موقف الجمهوريين من السنّة النبويّة[٤] به قلم خودش ياد مى‌كند، كه نگارنده اين سطور، بدان دست نيافته است.

[١]. جهود المعاصرين فى خدمة السنّة المشرفة، محمّد عبد اللَّه ابو صعليك، ص ١١١

[٢]. همان، ج ١، ص ٩٦- ١٠٣

[٣]. اين مقاله در كتابى با اين مشخصه‌ها به چاپ رسيده است: ندوة التأويل فى الفكر التراثى والمعاصر، د. سعيدتوفيق، جامعة الامارت العربية المتحدة، ٢٠٠٤ م/ ١٤٢٥ ق

[٤]. مشخصات كتاب‌شناختى اين اثر چنين است: موقف الجمهوريين من السنّة النبويّة، شوقى بشير، رابطة العالم‌الإسلامى، ١٩٨٧ م