حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٦٤ - ٣ صوفيه

مدنى، احكام خانواده و احكام كيفرى-، از بخش‌هاى ثابت دين نيستند.[١] باور به ثبات اينها و تلاش براى تطبيق آنها در هر زمان و مكان، سبب گرفتارى‌ها و عقب‌ماندگى‌هاى مسلمانان شده است. وى براى تثبيت نظريه خويش، از طريق بررسى تاريخى احاديث و روايات وارد شده است. او معتقد است كه حديث، در قرن اولْ كتابت نشد و همين عامل، زمينه‌هاى جعل و وضع روايات را پديد آورد؛ ضمن آن كه بر برخى از صحابه مانند أبو هريره، خرده مى‌گيرد و در عدالت تمامى صحابه، تشكيك روا مى‌دارد. همچنين از عدم به كار گرفتن نقد متن، سخن مى‌گويد.

وى، در صدد است كه از مجموعه مباحث، چنين نتيجه‌گيرى كند كه اختلافات در تدوين و كتابت حديث و نيز جعل و وضع، سبب شده تا بخش معاملات، جزو ثابت شريعتْ تلقّى گردد.[٢]

٣. صوفيه‌

يكى از جريان‌هاى معاصرِ حديثى در ميان اهل سنّت، جريان متمايل به تصوّف است.

صوفى‌گرى- كه در ميان مسلمانان، پيشينه‌اى طولانى دارد- امروزه نيز در كشورهاى مغرب اسلامى و شمال افريقا، از جايگاهى گسترده و وسيع برخوردار است.

تبلور اين جريان را در تاريخ معاصر حديث، مى‌توان در أحمد بن محمّد بن صدّيق الغمارى (١٣٢٠- ١٣٨٠ ق) يافت. وى زاده شهر طنجه از كشور مغرب و درس‌آموخته دانشگاه الأزهر است. وى براى كسب حديث، به كشورهاى ديگرى چون سوريه، عربستان (مكه)، لبنان و يمن نيز مسافرت كرده است.[٣] او براى تخريج‌

[١]. تدوين السنّة، ص ١٢- ١٣ و ١٤

[٢]. براى آگاهى بيشتر از جريان نوگرايان، ر. ك: موقف المدرسة العقلية من السنّة النبويّة، الأمين الصادق الأمين، ج ٢، ص ١٨٣- ٤٣٣؛ الإسلام والحداثة، عبدالمجيد الشرفى، ص ٩٣- ١١١

[٣]. ر. ك: مقدمه محمود سعيد ممدوح بر كتاب عواطف اللطائف من أحاديث عوارف المعارف، إبن الغمارى، ج ١، ص ٩- ٣٧