حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٣٠٥ - مقدمه مصحح

شرح حديث حقيقت‌[١]

خواجه محمّد دهدار (م ١٠١٦ ق)

مقدمه مصحّح‌

يكى از آرمان‌هاى متعالى آدمى در همه دوره‌ها، حقيقت‌جويى و حقيقت‌يابى وى بوده است. هر آدمى، به گونه‌اى در طلب دستيابى به حقيقت است؛ امّا حقيقتى كه خود بدان رسيده و از آن، تصوّر و برداشتى دارد. چه بسيار اختلاف‌هايى كه پيش از رسيدن به سطح عمومى در سعه و ضيق ميان اهل نظر دايره حقيقت يا مصاديق آن، آشكار گشته است، و همين‌ها نشان از تفاوت درجات انسانى و ظرفيت‌هاى متفاوت دارد.

از رسالت‌هاى برتر سفيران الهى، نشان دادن حقيقتْ به انسان‌ها و رساندن آنان به حقيقت است؛ امّا از آن جا كه انسان‌ها از ظرفيت‌هاى وجودىِ متفاوتى برخوردارند، تحمّل همه نوعْ گفته‌اى را ندارند.

بر همين پايه، رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود:

إنّا معاشر الأنبياء أمرنا أن ننزّل الناس على منازلهم و نكلّم الناس بقدر عقولهم.[٢]

[١]*. اين مقاله، پيش از اين، در ميراث حديث شيعه( دفتر دوم) منتشر شده است

[٢]. بحار الأنوار، ج ٢، ص ٦٩، ح ٢٣