دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٧٥

بَداپذير است . از اين رو ، آنان به علم خود ، اتّكا نمى كنند و به طور مطلق از آينده خبر نمى دهند ، مگر در مواردى كه خداوند از عدم وقوع بَدا در آنها خبر داده باشد ، مانند : ظهور منجى موعود و برپايى حكومت جهانى مهدى عليه السلام . از اين رو ، امام باقر عليه السلام از پدر بزرگوارش امام زين العابدين عليه السلام روايت مى كند كه فرمود : لَولا آيَةٌ في كِتابِ اللّه ِ لَحَدَّثتُكُم بِما يَكونُ إلى يَومِ القِيامَةِ ، فَقُلتُ لَهُ : أيَّةُ آيَةٍ ؟ قالَ : قَولُ اللّه ِ عز و جل : «يَمْحُواْ اللَّهُ مَا يَشَآءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ» . [١] اگر يك آيه در كتاب خدا نبود ، تمام حوادثى را كه تا قيامت رخ مى دهند ، برايتان مى گفتم . به او عرض كردم : اين كدام آيه است ؟ فرمود : گفته خداوند متعال : «خداوند ، آنچه را بخواهد ، محو يا اثبات مى كند و اصل كتاب ، در نزد اوست» . يكى از اتّهاماتى كه به شيعه وارد مى شود ، اين است كه شيعه ، آموزه «بَدا» را به اين جهت وضع كرده كه آن دسته از اخبار و وعده هاى امامان خود را كه تحقّق پيدا نكرده است ، با آن ، توجيه كنند . غِفارى مى گويد : لو سقطت عقيدة البداء لانتقض دين الاثني عشرية من أصله ؛ لأنّ أخبارهم و وعودهم الّتي لم يتحقق منها شيء تنفي عنهم صفة الإمامة . [٢] اگر عقيده به بدا از ميان برود ، دين شيعه دوازده امامى ، از اصلْ نقض مى شود ؛ براى اين كه اخبار و وعده هاى آنان كه هيچ كدامش به وقوع نپيوسته ، امامت آنان را نفى مى كند . با توجّه به مباحث بالا ، پاسخ اين اشكال ، روشن است ؛ چرا كه پيامبران و امامان عليهم السلام ، هيچ گاه از تقديرات بَداپذير ، به طور مطلق ، خبر نمى دهند . به ديگر سخن ، اگر اَخبار معصومان از آينده ، مطلق باشند و هيچ قيدى با آنها همراه