دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٣٩
٥٨٨٤.امام زين العابدين عليه السلام ـ از دعايش در صبح و شام ـ: در پنجه قدرت تو قرار گرفته ايم . پادشاهى و سلطنت تو ، ما را در برگرفته و مشيّت تو ، ما را قبضه كرده است و كُنش هاى ما با اذن [و رخصت ]تو و فعاليت هاى ما در [قلمروِ ]تدبير توست . در چرخه تدبير توييم . هيچ كارى در توان ما نيست ، جز آنچه تو مقدر فرمودى و هيچ خيرى براى ما نيست ، جز آنچه تو بخشيدى .
٥٨٨٥.امام زين العابدين عليه السلام ـ در ستايش خداوند عز و جلـ: مخلوقات را به ابتكار خود آفريد و با تكيه بر مشيّت خويش اختراعشان نمود . سپس ، آنان را به راهى كه اراده كرده بود ، رهنمون ساخت و آنان را در راه دوستى اش برانگيخت ، به طورى كه آنان در آنچه او به سويشان پيش فرستاده ، توان تأخير ندارند و چيزى را كه او از آنان به تأخير انداخته ، نمى توانند پيش اندازند . براى هر يك از جان هاى آنها روزىِ معيّن و تقسيم شده اى را قرار داد ، به طورى كه هيچ كاهنده اى نمى تواند از هر كه به او بسيارش را داده ، بكاهد و هيچ افزاينده اى نمى تواند به هر كه به او اندكش داده ، بيفزايد . سپس ، در زندگى براى او اَجَل معيّنى قرار داد و زمان محدودى براى او تعيين نمود ، كه با سپرى شدن روزهاى عمرش به سوى آن گام بر مى دارد و با گذشت ساليان ، روزگارش به اَجَل نزديك مى گردد .
٥٨٨٦.مجمع البيان : عيّاشى به اسنادش روايت كرده كه ابو حنيفه به امام صادق عليه السلام گفت : چرا سليمان عليه السلام از ميان پرندگان ، درباره هُدهُد پرس وجو كرد؟ [١] فرمود : «براى اين كه هُدهُد ، آب را در شكم زمين مى بيند ، چنان كه هر يك از شما روغن را در ظرف شيشه اى مى بينيد» . آن گاه ، ابو حنيفه به يارانش نگاه كرد و خنديد . امام صادق عليه السلام فرمود : «چه چيز تو را خندانْد؟!» . گفت : فدايت شوم! بر تو پيروز شدم . فرمود : «چگونه؟» . گفت : آن كه آب را در شكمِ زمين مى بيند، آيا دام را در روى زمين نمى بيند تا گردنش را بگيرد؟! امام صادق عليه السلام فرمود : «اى نعمان! آيا نمى دانى وقتى قَدَر فرا برسد، ديده را كور مى سازد؟» .
[١] اشاره به آيه ٢٠ از سوره نحل : «و سپس از حال پرندگان جويا شد و گفت مرا چه شده كه هدهد را نمى بينم؟» .