دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٦٥
تقديرات بوده است و نه در علم ذاتى خدا ؛ چرا كه هم تقدير قبلى و هم گناه بنى اسرائيل و هم تغيير در تقدير قبلى و اثبات تقدير جديد ، همگى در علم ذاتى و ازلى خدا بوده اند . مورد ديگر بَدا ، بدا در ذبح اسماعيل است . {-٨-}
نمونه هايى از بَدا در احاديث اهل سنّت
در اين جا به چند نمونه از بداهايى كه در منابع حديثىِ اهل سنّت آمده اند ، اشاره مى كنيم تا مشخّص گردد كه اين مسئله به احاديث اهل بيت عليهم السلام اختصاص ندارد :
١ . بدا در كاهش و افزايش روزى و اَجَل و محبوبيت
در منابع اهل سنّت ، در تبيين آيه : «يَمْحُواْ اللَّهُ مَا يَشَآءُ وَ يُثْبِتُ ؛ [٢] خدا آنچه را بخواهد ، محو يا اثبات مى كند » ، از پيامبر خدا روايت شده كه مى فرمايد : يَمحُو مِنَ الرِّزقِ ويَزيدُ فيهِ ، ويَمحو مِنَ الأَجَلِ ويَزيدُ فيهِ . [٣] پيوند با خويشاوندان ، موجب افزايش دارايى ، دوستى در خاندان و تأخير در اجل مى شود . همچنين از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده كه صله رحم ، موجب افزايش ثروت و محبوبيت در ميان خانواده و به تأخير افتادن اَجَل مى گردد : صِلَةُ القَرابَةِ مَثراةٌ فِي المالِ ، مَحَبَّةٌ فِي الأَهلِ ، مَنسَأَةٌ فِي الأَجَلِ . [٤] پيوند با خويشاوندان ، موجب افزايش دارايى ، دوستى در خاندان و تأثير در
[١] ر. ك : صافّات : آيه ١٠٢ ـ ١٠٧ و التوحيد : ص ٣٣٦ .[٢] رعد: آيه ٣٩ .[٣] . راجع : ص ٢٤٦ ح ٥٨٩٥ .[٤] . راجع : ص ٣١٠ ح ٥٩٥٥ .