دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٦٨
لَا يُظْـلَمُونَ . [١] هر كس نيكى اى بياورد ، ده برابر آن [پاداش] خواهد داشت و هر كس بدى اى بياورد ، جز مانند آن جزا نمى شود و بر آنان ستم روا نمى گردد» . «الْيَوْمَ تُجْزَى كُلُّ نَفْسِ بِمَا كَسَبَتْ لَا ظُـلْمَ الْيَوْمَ إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ . [٢] امروز ، هر كسى به [موجب] آنچه انجام داده است ، مجازات مى شود . امروز، ستمى نيست . همانا خدا زودشمار است» . بى ترديد اگر انسان در انجام دادن كارهاى ناشايست مجبور باشد ، كارهاى او دستاورد او نيستند و مجازات كردن او ظلم است . در فصل هشتم به تفصيل ، مسئله جبر و تفويض و چيزى ميان آن دو، از نگاه قرآن و احاديث اسلامى تبيين شده و منافات داشتن نظريّه جبر با عدالت خداوند ، مورد تأكيد قرار گرفته است . از امام على عليه السلام نقل شده است كه : لا تَقولوا : أَجبَرَهُم عَلى المَعاصيَ ، فَتَظلِموه . [٣] نگوييد : آنها را به گناهان وا داشته ، كه به او ستم مى كنيد. نيز از امام صادق عليه السلام روايت شده : اللّه ُ أَعدَلُ مِن أن يُجبِرَ عَبدا عَلى فِعلٍ ثُمَّ يُعَذِّبَهُ عَلَيهِ . [٤] خداوند ، عادل تر از آن است كه بنده اى را به كارى وا دارد و آن گاه او را براى آن ، عذاب كند .
[١] انعام : آيه ١٦٠ .[٢] غافر : آيه ١٧ .[٣] . ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : ج ٩ ص ١٤ ح ٦١٠٥ .[٤] . ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : ج ٩ ص ٢٠ ح ٦١١٤ .