٦٠٤٧.امام صادق عليه السلام : از جمله چيزهايى كه خداوند عز و جل به موسى وحى فرمود و در تورات بر او نازل كرد[ ،اين است]: «همانا من خدايم و معبودى جز من نيست. مردم را آفريدم و خير را آفريدم و آن را بوسيله كسى كه دوست دارم، جارى مى سازم . پس خوشا به حال كسى كه آن را به وسيله او نجات دهم! من خدايم و معبودى جز من نيست. مردم را آفريدم و شر را آفريدم [١] و آن را به وسيله كسى كه مى خواهم ، انجام مى دهم . پس واى به حال كسى كه آن را بر دستان او انجام دهم!» .

٦٠٤٨.امام صادق عليه السلام : تو خدايى و معبودى جز تو نيست و آفريننده خير و شرّى . تو خدايى و معبودى جز تو نيست و آفريننده بهشت و دوزخى .

[١] در مرآة العقول آمده است : شيخ طوسى مى گويد : شر ، در آن جا كه گفته مى شود «خداوند متعال ، آفريننده خير و شر است» ، هر چيزى است كه با طبيعت انسان ، سازگار نباشد ؛ هر چند مصلحتى هم داشته باشد . از آنچه وى گفته ، به دست مى آيد كه شر ، دو معنا دارد : ١ . چيزى كه براى طبايع [انسانى] ، خوشايند است ، مانند آفريدن حيوانات آزار دهنده . ٢ . چيزى كه تباهى در پى دارد و مصلحتى هم در آن نيست . شرّى كه از خداوندْ نفى مى شود ، شرّ دومى است و نه اوّلى . فلاسفه گفته اند : آنچه صدورش از حكيمْ قابل تصوّر است ، يا همه اش خير است و يا همه اش شر است و يا هر دو را با هم دارد . اگر همه اش خير باشد ، بر خداوند متعال ، لازم است كه آن را بيافريند . و اگر همه اش شر باشد ، آفريدن آن ، روا نيست . و اگر در آن ، شر و خير ، هر دو باشند ، يا خيرش بيشتر است يا شرّش و يا خير و شرّش مساوى اند . اگر خيرش بيش از شرّش باشد ، آفريدن آن هم بر خدا لازم است و اگر شرّش بيش از خيرش باشد ، و يا خير و شرّش برابر باشند ، آفريدن آن ، روا نيست . حيوانات موذى اى كه ما در جهان مى بينيم ، خيرشان بيش از شرّشان است . پس آگاه باش كه مراد از آفريدن خير و شر در اين دسته از احاديث ، يا تقدير كردن آنهاست و يا آفريدن ابزار و اسبابى كه با آنها كار خير و شر ، ممكن مى شود ، همان گونه كه خداوند سبحان ، شراب را آفريد و انسان را بر نوشيدن آن ، توانمند ساخت . يا كنايه از اين است كه خير و شر ، با توفيق الهى يا نبود آن ، ايجاد مى شوند ، چنان كه ، گويا خداوند ، آن دو را آفريده است . يا مراد از خير و شر ، نعمت ها و بلايا هستند . يا مراد از آفريدن آن دو ، آفريدن كسى است كه خدا مى داند او با اختيار خود ، خير يا شر را برمى گزيند . البته پنهان نيست كه بجز معناى دوم و سوم ، بقيه معانى ، بعيد به نظر مى رسند ؛ اما فلاسفه ، غالبا معتقدند كه بجز خداوند ، هيچ تأثيرگذارى در عالم وجود نيست و اراده بنده ، تنها زمينه است براى اين كه خداوند متعال ، كار را با دست بنده انجام دهد . اين معنا ، هم با مذهب آنها و هم با مذهب معتزليان ، سازگارى دارد .