آنچه در اين بيان علوى ديده مى‌شود، تفسيرى از همان رسالت «امر به معروف و نهى از منكر» است، كه حضرت به عنوان فلسفه وجودى حكومت خود بر مى‌شمارد. دولت اسلامى براى آنكه بتواند معروف را در جامعه گسترش دهد و منكر را از ميان بردارد، بايد از شيوه‌ها و امكانات فراوانى استفاده كند: گاه از تهديد براى انجام يك معروف، و گاه از سرمايه گذارى مالى براى برداشتن يك منكر، و گاه از كمك مالى براى جلوگيرى از تكرار جرم، و گاه از ضرب و شتم نسبت به عوامل ترويج فساد، و هر اقدامى كه به تحقق معروف و قلع و قمع منكر مى‌انجامد، برعهده حكومت اسلامى است. منابع روايى ما پر از رواياتى است كه بيانگر اقدامات مختلف حكومت اسلامى در عصر پيامبر (ص) و امام على (ع) براى تحقق معروف و برانداختن منكر است. اقدامات روشنگرانه، گروههاى تبليغى، اقامه حدود و سرانجام جنگ‌ها همه در راستاى اقامه معروف و قلع و قمع منكر بود. نقل زير نشان دهنده اين است كه جنگ‌هاى امام على (ع) (همچون ديگر اقدامات حكومتى آن حضرت و پيامبر) همه در راستاى اين هدف متعالى بود. در جنگ صفين مردى از شاميان به ميدان آمد و امام (ع) را طلبيد و پيشنهاد داد براى جلوگيرى از ريختن خون مسلمانان، هر دو سپاه دست از جنگ بردارند و امام به عراق برگردد و شاميان به شام و هر كدام در محدوده خويش حكومت كنند و از تعرّض به هم خوددارى ورزند. امام در جواب‌