در اين روايت- كه اهل سنت نيز آن را از پيامبر اكرم (ع) نقل كرده‌اند- براى ترك امر به معروف و نهى از منكر، دو اثر بد ذكر شده است: ١- با گذشت زمان افراد شرور و فاسد، زمام امور را به‌دست مى‌گيرند. پس عاملى كه مى‌تواند از تسلط و حاكميت افراد تبهكار جلوگيرى كند، امر به معروف و نهى از منكر است. ٢- با حاكميت اشرار، سخن خوبان هم اثرى نخواهد داشت. اغلب، اين جمله را اين طور معنى مى‌كنند كه بعد از تسلط بدان، نيكان شما به درگاه الهى مى‌نالند و خداوند دعاى آنها را مستجاب نمى‌كند، يعنى اثر رها كرد امر به معروف و نهى از منكر ١٥٩ ٢ - ٢. پيامدهاى اجتماعى ..... ص : ١٤٦ ن امر به معروف و نهى از منكر اين است كه خداوند رحمت خود را از آن قوم مى‌گيرد، و هر قدر خدا را بخوانند، دعاى آنها به موجب اين گناه مستجاب نمى‌شود، ولى غزالى معنى لطيفى براى اين روايت كرده است، او مى‌گويد: «فَيَدْعُوا خِيارُ كُمْ فَلا يُسْتَجابُ لَهُمْ» وقتى امر به معروف و نهى از منكر را ترك كنند، آن قدر پست مى‌شوند، آن قدر هيبت و عزت و كرامتشان از بين مى‌رود كه وقتى به درگاه همان ظالمان مى‌روند، هر چه ندا مى‌كنند به‌آنها اعتنايى نمى‌شود؛ يعنى پيغمبر (ص) فرمود: اگر مى‌خواهيد عزّت داشته باشيد و ديگران روى شما حساب كنند، امر به معروف و نهى از منكر را ترك نكنيد، اگر امر به معروف و نهى از منكر نداشته باشيد، اولين خاصيت آن ضعف شماست، پستى و ذلت شماست و دشمن هم روى شما حساب نمى‌كند. آن وقت مثل يك برده و بنده هر چه التماس كنيد، كسى جوابتان را نخواهد داد. «١»