امر به معروف و نهى از منكر - سروش، محمد؛ مقدم نیا - الصفحة ١٢٨
تكليف امر و نهى نمىشود؛ زيرا چنان كه گذشت، امر به معروف و نهى از منكر، مراحل و مراتبى دارد كه يكى از آنها گفتن با زبان است. از اين گذشته، امر به معروف و نهى از منكر، يك تكليف فردى نيست كه اگر سخن يك نفر، آن هم يك بار مؤثر واقع نشد، او بتواند با چنين بهانهاى از خود، سلب مسؤوليت كند. حارث بن مغيره مىگويد: شبى در راه مدينه به حضرت صادق (ع) بر خوردم حضرت ضمن سخنانى به من فرمود:
أَما لَيُحْمَلَنَّ ذُنُوبُ سُفَهائِكُمْ عَلى عُلَمائِكُمْ
(آگاه باشيد! همانا گناهان نادانان شما به حساب دانايانتان گذاشته مىشود) و از من گذشتند. (اين سخن بر من گران آمد. از اين رو) به (منزل) آن حضرت مراجعه كردم، اذن خواستم سپس وارد شده عرض كردم: شما آن شب به من چنين فرموديد و سخن شما موجب نگرانى من شد، چگونه گناه نادانان ما را به حساب ما مىگذارند؟. حضرت فرمود:
نَعَمْ ما يَمْنَعُكُمْ إذا بَلَغَكُمْ عَنِ الرَّجُلِ مِنْكُمْ ما تَكْرَهُونَهُ وَ ما يَدْخُلُ بِهِ عَلَيْنَا الْاذى وَالعَيْبُ عِنْدَالنَّاسِ أَنْ تَأْتُوهُ فَتُؤَنِّبُوهُ وَتَعِظُوهُ وَتَقُولُوا لَهُ قَوْلًا بَليغاً
(آرى چنين است! چرا وقتى آگاه مىشويد كه يكى از شما (شيعيان) كار ناپسندى انجام مىدهد كه موجب آزار ماست و نزد مردم عيب شمرده مىشود، به سراغ او نمىرويد و او را سرزنش و موعظه نمىكنيد و با گفتارى رسا با او سخن نمىگوييد؟)
عرض كردم: چون از ما نمىپذيرد و گوش به حرف ما نمىدهد حضرت فرمود: