امر به معروف و نهى از منكر - سروش، محمد؛ مقدم نیا - الصفحة ٧٥
الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ» سؤالكرد، و ازحضرت خواست تا «فواحش ظاهر و باطن» را برايش توضيح دهد، امام (ع) فرمود:
امر به معروف و نهى از منكر ٨١ - تشكيل گروههاى امر به معروف و نهى از منكر ..... ص : ٨٠
قرآن ظاهر و باطنى دارد، تمام آنچه كه خداوند در قرآن حرام شمرده، همه فواحش آشكار و ظاهرند، و باطن آنها پيشوايان ستمگرند، و تمام آنچه كه خداوند در قرآن حلال و نيكو شمرده، ظاهرى است كه باطن آن پيشوايان حقاند. «١»
از تعبير «ظاهر و باطن» كه در اين روايت به كار رفته است مىتوان فهميد كه تأثير دولتها در بين مردم و نقش آنها در تغيير رفتار انسانها، در بسيارى از موارد، براى عموم قابل تشخيص نيست. به تعبير ديگر، مردم رواج فساد و گسترش ظلم را مىبينند، آثار و علايم آن را مشاهده مىكنند و حتى درصدد مبارزه با آن برمىآيند، ولى درك صحيحىاز ريشه مفاسد نداشته يا از توجه به عوامل اصلى آن غفلت دارند. از اين رو، در روايت ياد شده از تأثير مثبت يا منفى نظام حاكم با كلمه «بطون» تعبير شده است، و البته اين «بطون و پنهانى» سبب آن مىشود كه بسيارى از مردم، در فهم ريشهها به بيراهه روند و تنها در فكر برخورد با مظاهر فساد باشند و از «باطن» آن غفلت كنند.
- امر به معروف و نهى از منكر، دستاورد حكومت اسلامى
قرآن كريم در مورد مؤمنان مىفرمايد: