- دخالت و سلطه بيگانگان‌ با ترك امر به معروف و نهى از منكر و تسلط اشرار بر جامعه، زمينه دخالت و نفوذ «بيگانگان» نيز فراهم مى‌شود؛ يعنى «استبداد» زمينه ورود «استعمار» مى‌گردد، چرا كه اگر ملتى امر به معروف و نهى از منكر را از دست داد، از پذيرفتن «ذلّت» باكى نخواهد داشت، و هر جا كه تخم ذلت پاشيده شود، بيگانگان براى برداشت حاضر مى‌شوند. امير مؤمنان (ع) در اين باره چنين مى‌فرمايد: ايُّهَا النَّاسُ لَوْ لَمْ تَتَخاذَلُوا عَنْ نَصْرِ الْحَقِّ وَ لَمْ تَهِنُوا عَنْ تَوْهينِ الْباطِلِ لَمْ يَطْمَعْ فيكُمْ مَنْ لَيْسَ مِثْلَكُمْ وَ لَمْ يَقْوَ مَنْ قَوِىَ عَلَيْكُمْ لكِنَّكُمْ تِهْتُمْ مَتاهَ بَنى‌ اسْرائيلَ وَ لَعَمْرى‌ لَيُضَعَّفَنَّ لَكُمُ الْتّيهُ مِنْ بَعْدى‌ اضْعافاً بِما خَلَّفْتُمُ الْحَقَّ وَراءَ ظُهُورِكُمْ «١» اى مردم! اگر در يارى حق كوتاهى نمى‌كرديد و در از بين بردن باطل سستى نداشتيد، ديگران كه مثل شما نيستند. بر شما طمع نمى‌كردند، و بر تسلط آنها افزوده نمى‌شد، ولى شما سرگردان شديد، مانند سرگردانى بنى اسرائيل. به جان خودم سوگند كه پس از من، اين سرگردانى شما چندين برابر خواهدشد، چرا كه حق را رها كرده‌ايد.