امر به معروف و نهى از منكر

امر به معروف و نهى از منكر - سروش، محمد؛ مقدم نیا - الصفحة ١٣٨

متأسفانه برخى گمان كرده‌اند با دورى از جامعه، وظيفه امر به معروف و نهى از منكر ساقط مى‌شود، و چون انجام اين وظيفه را با خطرات و مشكلاتى همراه دانسته‌اند، در صدد سبك كردن تكليف خود بوده‌اند، در حالى كه رها كردن جامعه در شرايطى كه آتش فتنه و گناه آن را فرا گرفته است، خود گناهى نابخشودنى است. علاوه بر اين، نتيجه اين گونه تفكر آن است كه انسانهاى صالح با دورى از جامعه زمينه فساد بيشتر و حاكميت مطلق تبهكاران را فراهم مى‌آورند، تا آنان بدون احساس مزاحمت به جنايت بپردازند. ٩- ١. انكار مسئوليت‌هاى اجتماعى‌ در بينش اسلامى «اصلاح خود» با «اصلاح جامعه» پيوند داشته و با همديگر ناسازگارى ندارد، به اين معنى كه هيچ يك به بهاى حفظ ديگرى قربانى نمى‌شود و براى پرداختن به يكى، چشم پوشى از ديگرى روا نيست، بلكه انجام وظايف فردى همراه انجام تكاليف و مسؤوليت‌هاى اجتماعى از مسلمانان خواسته شده است. در تفكر اسلامى «فرد» و «جامعه» داراى تأثيرى متقابل و ارتباط دوجانبه‌اند، و اصلاح هريك در اصلاح ديگرى تأثير دارد، چه اينكه فساد يكى، ديگرى را نيز به فساد مى‌كشاند. وقتى محيط اجتماعى به سوى آلودگى حركت كند، حفظ افراد، دشوار خواهد بود. چه اينكه با ريشه كن كردن آلودگى‌هاى اجتماعى، زمينه رشد افراد نيز فراهم مى‌آيد، از سوى ديگر هر كس با اصلاح خويش به اصلاح جامعه كمك مى‌كند و حتى آنان كه درصدد رفع تباهى از ديگران هستند، در جهت رشد خود نيز تلاش كرده‌اند.