امر به معروف و نهى از منكر - سروش، محمد؛ مقدم نیا - الصفحة ٨٩
ديگران پيدا مىشود، در حالى كه از نظر فقه اسلامى، از زمانى كه آثار و علامتهاى وقوع جرم را مشاهده مىكنيم و حتى از موقعى كه به تصميم گناهكار آگاه مىشويم، وظيفه امر به معروف و نهى از منكر به عهده ما خواهد بود.
حضرت امام خمينى سلام الله عليه در تحرير الوسيله فرموده است:
اگر شخصى بداند كه فردى تصميم به انجام كار حرامى دارد و احتمال دهد كه (نهى از منكر) تأثير دارد، واجب است نهى از منكر كند. «١»
٣- ١. ريشهيابى و از بين بردن زمينههاى منكرات
انسان موجودى مركب از «عقل» و «شهوت» است و به واسطه همين تركيب هم زمينه عروج به كمالات در او وجود دارد، و هم «سرپيچى و گناه» از او، دور از انتظار نيست. شرايط اجتماعى و محيط، در ظهور و بروز اين زمينهها تأثير گوناگونى دارد. گاه در شرائطى تخم عصيان و نافرمانى در اين زمين آماده ريخته مىشود و محصول فساد و تباهى درو مىگردد، و گاه با تقويت استعدادهاى الهى، محصول فضيلت و انسانيت به بار مىنشيند.
به هرحال، منكرات از يك سو در نابسامانىهاى روحى گناهكار ريشه دارد، و از سوى ديگر شرايط خارجى به فعال كردن آن ريشهها، و بذرافشانى در آن
امر به معروف و نهى از منكر ٩٥ ٦ - ١. رعايت ادب، كرامت و حرمت طرف مقابل ..... ص : ٩٥
زمينهها كمك مىكند؛ از اين رو، ريشه كن ساختن منكر بدون توجه به «عوامل اصلى بروز گناه» امكان ندارد.