نهى ا امر به معروف و نهى از منكر ٣٦ - دايره معروف و منكر ..... ص : ٣٦ ز منكر، در سيره خويش نيز اهتمام فراوان به اين اصل سرنوشت‌ساز و حسّاس داشتند. در اينجا به عنوان نمونه، به مواردى اشاره مى‌شود: ١- جنگ مسلحانه براى اقامه معروف و بازداشتن از منكر: موقعيت مبارزه مستقيم، به شكل نبرد مسلحانه در ميدان جنگ با دشمن، در دوران امامت ائمه (ع) تنها براى حضرت على (ع) و امام حسين (ع) پيش آمد، و در هر دو مقطع تاريخى، «امر به معروف و نهى از منكر» اصلى‌ترين عامل مبارزه از سوى آن پيشوايان معصوم بود. در جنگ صفين، فردى خدمت حضرت على (ع) رسيد وتقاضاى مصالحه كرد تا معاويه و يارانش به شام برگردند و حضرت نيز به همراه سپاهيان خود، به عراق برگردد. امام على (ع) ضمن رد اين پيشنهاد، علت اصرار خود را بر ادامه مبارزه، اقامه «امر به معروف و نهى از منكر» ذكر كرد: انَّ اللَّهَ تَبارَكَ وَ تَعالى لَمْ يَرْضَ مِنْ اوْلِيائِهِ انْ يُعْصَ فِى الْارْضِ وَ هُمْ سُكُوتٌ مُذْعِنُونَ لا يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ لا يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ فَوَجَدْتُ الْقِتالَ اهْوَنُ عَلَىَّ مِنْ مُعالَجَةِ الْاغْلالِ فى‌ جَهَنَّمَ «١» خداوند از اولياى خود راضى نيست كه در هنگام گناه در روى زمين، آنها ببينند و بدانند و ساكت باشند و امر به معروف و نهى از منكر نكنند. از اين جهت جنگ را بر خودم آسان‌تر از تحمل غُل‌هاى جهنم يافتم. اين بيان علوى، علاوه بر آنكه فلسفه جهاد را از ديدگاه آن حضرت تشريح مى‌كند، نشان مى‌دهد كه امر به معروف و نهى از منكر از چه جايگاه والايى در نظر ايشان برخوردار است كه به واسطه آن، تمام مشكلات و حتى‌