امر به معروف و نهى از منكر

امر به معروف و نهى از منكر - سروش، محمد؛ مقدم نیا - الصفحة ٣٠

اسلامى و بيان ضوابط و مراتب مختلف آن است. روايات فراوانى در اين زمينه از آنان به دست ما رسيده است. برخى از اين روايات را در درس‌هاى گذشته يادآور شديم. به عنوان نمونه شيخ حرّ عاملى در كتاب وسائل الشيعه، بيش از هفتصد روايت، از ائمه در اين باره نقل كرده است. اين تعداد روايات، غير از رواياتى است كه محدث جستجوگر ميرزا حسين نورى در «مستدرك الوسائل» جمع آورى كرده است. مجموعه روايات ائمه (ع) درباره امر به معروف و نهى از منكر، گنجينه ارزشمندى است كه راه اجتهاد و استنباط را در طول تاريخ بر اهل نظر مى‌گشايد و زواياى گوناگون اين مسأله را از ديدگاه فقه، اخلاق، تفسير و ... در اختيارشان قرار مى‌دهد. بخوبى مى‌توان حدس زد كه اگر اين بيانات نورانى و هدايتگر به دستمان نرسيده‌بود، امروز اين «اصل مهم اسلامى» با چه تحريف‌ها وسوءبرداشت‌هايى رو به رو شده بود! آيا مانند خوارج برخورد تحجرآميز با آن نداشتيم و آن را به صورت يك اصل تعبدى و بركنار از تدبّر و تفكّر درنمى‌آورديم؟ يا مانند اهل حديث، بخشهاى مختلف آن را حذف نمى‌كرديم؟ و .... با طرح همه‌جانبه بحث امربه معروف و نهى از منكر از سوى ائمه (ع)، در دوران ٢٥٠ ساله امامت (بعد از وفات پيامبر (ص) تا شروع غيبت صغرى)، از يك سو اين موضوع حياتى، زنده نگاه داشته شد، و از سوى ديگر با تبيين بخش‌هاى گوناگون آن با تحليل‌هاى عميق و اصيل عرضه شده، تحريف‌گران و كج انديشان نتوانستند در آن انحرافى به وجود آورند. - بُعد عملى‌ امامان شيعه، علاوه بر تحليل علمى و ارائه مباحث امر به معروف و