موارد چهارگانه اخير، از جمله انحرافات فكرى و برداشت‌هاى غلطى است كه در سستى جامعه براى قيام به امر به معروف و نهى از منكر تأثير دارد؛ از اين رو «امر به معروف و نهى از منكر» را بايد يك اصل بنيادين كه تفكر مسلمانان را زلال و ناخالصى‌هاى آن را جدا مى‌كند، تلقى كرد. آنان كه اين اصل را به خوبى شناخته‌اند، در دام چنين لغزشگاه‌هاى خطرناك قرار نمى‌گيرند. آنان: اعتقاد به جبر را به اعتقاد به مسؤوليت انسان، انتظار فرج ويرانگر را به انتظار فرج سازنده، انزوا و عزلت را به حضور و فعاليت در جامعه، انكار مسؤوليت‌هاى اجتماعى را به اعتقادبه مسؤوليت‌هاى اجتماعى، تبديل كرده‌اند. ٢. عواقب بى اعتنايى به امر به معروف و نهى از منكر ترك اين مسؤوليت مهم اجتماعى پيامدهاى در پى دارد كه فرد و جامعه از آن در امان نخواهند ماند. اين عواقب را در دو زمينه فردى و اجتماعى مى‌توان مورد بررسى قرار داد. ١- ٢. پيامدهاى فردى‌ - وارونه شدن شخصيت فرد آثار منفى ترك اين فريضه، در مرحله اوّل در خود تاركِ امر به معروف ظاهر مى‌گردد و شخصيت انسانى و ارزش‌هاى والاى اخلاقى را از او مى‌ستاند؛ به تعبير اميرمؤمنان (ع):