«افَلا تَعْقِلُونَ» يعنى آيا نمى‌انديشيد؟ رفتار اين گونه انسان‌ها، نه تنها در خور سرزنش، بلكه شگفت‌آور است، زيرا با «منطق عقل» ناسازگار و در تضاد است. اين «بى خردى» از آنجا ناشى مى‌شود كه: * آنها مى‌خواهند با امر به معروف و نهى از منكر ديگران را به كمال برسانند و از گمراهى برهانند، در حالى كه از نظر عقل، نجات خود بر نجات ديگران مقدم است، پس چرا عقل خود را به كار نمى‌گيرند؟ (افَلا تَعْقِلُونَ). ** اگر با امر به معروف و نهى از منكر در صدد اصلاح ديگرانند، مگر نمى‌دانند كه با عمل خود، آنها را به گناه تشويق مى‌كنند؟ آيا در شيوه آنها تناقض نيست؟ و آيا افراد عاقل اين گونه عمل مى‌كنند؟ (افَلا تَعْقِلُونَ). *** مگر نه اين است كه اينان با رفتار خود، تأثير سخن خود را از بين مى‌برند!؟ مگر هيچ عاقلى زحمت و تلاش خود (امر به معروف و نهى از منكر) را اين گونه بر باد مى‌دهد؟ آيا فكر و انديشه ندارند؟ (افَلا تَعْقِلُونَ). اين توجيه هر چند متوجه دانشمندان يهود است، ولى در حقيقت متوجه همه كسانى است كه اين رويّه را پيشه خود ساخته‌اند و بين گفتار و رفتارشان فاصله و جدايى وجود دارد، و به تعبير فيض كاشانى «اين آيه در حق همه كسانى كه از حق دم مى‌زنند و به باطل عمل مى‌كنند، جارى است.» «١» قرآن كريم در آيه ديگر مؤمنان را مورد خطاب قرار داده و بشدت توبيخ كرده است: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ كَبُرَ مَقْتاً عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ «٢»