دانش اجتماعى(1)

دانش اجتماعى(1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٦

مى‌آيد. براين اساس، هرگاه رئيس قوه قضائيه، كميسيون «اصل نود» مجلس شوراى اسلامى، هر يك از وزرا و يا مسؤولين دستگاه اجرايى در موارد ضرورى خواستار تحقيق و بازرسى باشند، بازرسى به صورت فوق العاده انجام خواهد شد. «١» ٣- بازرسى اختصاصى: هرگاه هر يك از اشخاص عليه وزارتخانه‌ها، شهرداريها، مؤسّسات، سازمانها، ادارات و مانند آن، شكايتى تسليم سازمان بازرسى كل كشور كند و يا سازمان نامبرده رسيدگى به برخى موضوعات را لازم و ضرورى بداند، بازرسى به صورت اختصاصى به عمل خواهد آمد. «٢» دادگاهها دادگاهها در حقيقت، اركان اصلى رسيدگيهاى قضايى و حل و فصل دعاوى هستند.
دادگاهها برحسب موضوع و اصحاب دعوا به دادگاههاى عمومى و اختصاصى تقسيم مى‌شوند، دادگاههاى عمومى صلاحيت رسيدگى به همه نوع دعاوى را دارند، مگر مواردى كه‌به موجب قانون درصلاحيت دادگاههاى اختصاصى قرار گرفته باشد. بدين‌سان جرايم مربوط به نظاميان و نيروهاى انتظامى در دادگاههاى نظامى رسيدگى مى‌شود.
حل و فصل كليه دعاوى، اعم از امور مدنى و جزايى و امور حسبيه آنهم با مراجعه مستقيم به قاضى در صلاحيت دادگاههاى عمومى مى‌باشد. همچنين اين دادگاهها در صورت داشتن اجازه مخصوص از طرف رئيس قوه قضائيه حق رسيدگى به دعاوى راجع به اصل نكاح و طلاق را نيز دارند. البته رئيس قوه قضائيه اختيار دارد هر حوزه قضايى كه لازم بداند با لحاظ نوع دعاوى و تجربه و تبحر قضات، هر يك از قضات دادگاههاى عمومى را براى رسيدگى به دعاوى حقوقى، كيفرى و احوال شخصيه و امثال آن اختصاص دهد. «٣» رسيدگى به جرايمى از قبيل: ترور و تخريب. مؤسسات به منظور مقابله با نظام، جرايم عليه امنيت كشور، توهين به مقام رهبرى، جاسوسى به نفع بيگانه و مواد مخدر و