قرار داد. ضمناً اين برنامه به‌طور نسبى اشتغال كاملتر و رفاه بيشتر را تأمين كرده، به جبران عقب‌ماندگى برخى بخشهاى اقتصادى پرداخت. «١» افزايش شديد قيمت نفت بعد از جنگ اعراب و اسرائيل در سال ١٩٧٣ و انقلاب ايران در ١٩٧٩، باعث افزايش شديد هزينه توليد و در نتيجه گرانى كالاهاى ژاپنى شد.
دولت «تاناكا» حجم پول در گردش را به شدّت كاست و با برقرارى روابط نزديكتر با ممالك نفتى خاور ميانه به توسعه صنايع الكترونيك و روبات سازى پرداخت. «٢» نيكسون رئيس جمهورى امريكا در همان سال (سال ١٩٧٣)، قابليت تبديل دلار به طلا را از بين برد و از ژاپن خواست تا بازارهاى مصرفش را به روى توليدات آمريكا بگشايد. دولتمردان ژاپن، به ويژه از اين زمان ايجاد درصد رشد با ثبات و رسيدن به توافق تجارى با آمريكا و اروپا را محور تلاش خود قرار دادند. «٣» * ٢- نقش فرهنگ:
كودكان ژاپنى از خردسالى مى‌آموزند همكارى، ارزشى است كه منافع همگان را تأمين مى‌كند. به همين دليل تشكيل گروه و انجام كارها به صورت گروهى، روش مهار خودپرستى و كسب نفع مشترك تلقى مى‌شود و هر ژاپنى خود را عضو سه خانه مى‌داند: خانواده، كارخانه يا شركت و ژاپن. بعلاوه، روحيّه آموختن و پذيرش منطقى باعث شده كه ژاپن يكى از علمى‌ترين جوامع امروزى باشد. «٤» در فرهنگ اقتصادى ژاپن، كار و پس‌انداز محور همه چيز است. نه تنها بيكار ماندن مذموم است، بلكه تغيير مداوم شغل هم نشانه تزلزل شخصيت افراد محسوب مى‌شود.
ژاپنيها، سمبل نظم و كارگروهى هستند و بهترين روش تصميم‌گيرى اقتصادى را گردآورى اطلاعات، تصميم گروهى و تقسيم ريسكها از طريق قبول مسئوليت مشترك سود و زيان توسط افراد گروه مى‌دانند. «٥» * ٣- نقش اوضاع جهانى:
اقتصاد و سياست ژاپن، به ويژه پس از جنگ جهانى دوّم،