خٌلاصه‌ انسان به حكم فطرت وسرشت اوّليه خود اجتماعى بوده وبايد در ميان همنوعان خود بسر برد. به دليل خواسته‌هاى متنوّع افراد از يك سو وبرترى جويى برخى ازآنان ازسويى‌ديگر، بروزنزاع وهرج و مرج اجتناب ناپذير است و به منظور حفظ نظم و تأمين عدالت، وجود قانون و حقوق ضرورى مى‌باشد.
حقوق، معانى گوناگونى داردكه مهمّترين‌آنها عبارتنداز: مجموعه قوانين ومقررات وشرح‌و تفسير قوانين، مهمّترين مشخصات قاعده حقوقى الزامى بودن، داشتن ضمانت اجرا، اجتماعى بودن، دائمى و كلّى بودن آن است.
منابع حقوق عبارتنداز: قانون، عرف و عادت، دكترين (نظريه دانشمندان حقوق) و رويه قضايى در حقوق كشور ما علاوه برموارد ياد شده، «منابع معتبر اسلامى و يا فتاواى معتبر» نيز به عنوان منبع حقوق تلقّى مى‌گردد.
حقوقدانان با شرح و تفسير قوانين و نقد و بررسى آن و ارائه طرحها و راه حلها در جهت اصلاح يا وضع قوانين، به طور مؤثرى در ايجاد حقوق، نقش ايفا مى‌كنند.
آراى محاكم حقوقى و كيفرى و نظرات ديوان عالى كشور، تحت عنوان رويه قضايى و يا وحدت رويه، اثر زيادى در ايجاد حقوق دارند.
پرسش‌ ١- معانى حقوق را بنويسيد.
٢- مهمترين ويژگيهاى قاعده حقوقى كدامند؟
٣- منابع حقوق را به ترتيب اهميت نام ببريد.
٤- شرايط تحقق عرف چيست؟
٥- نقش علماى حقوق در زمينه شكل گيرى حقوق چگونه است؟