دانش اجتماعى(1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٨
درس اوّل: جايگاه خانواده خانواده، كوچكترين واحد اجتماعى است و پايه و اساس جامعه بشرى را تشكيل مىدهد. خانواده، عمومىترين نهادى است كه در همه ادوار تاريخ و تمامى جوامع وجود داشته و دارد. بناى اجتماع انسانى، از آن روز پايه گذارى شد كه خانواده تأسيس شد. از اين رو، مىتوان ادّعا كرد كه بقاى جامعه و استمرار حيات اجتماعى و حتى فردى آدميان به وجود خانواده بستگى دارد.
بررسى و مطالعه خانواده از جنبههاى متعدد در رشتههاى: اديان، جامعه شناسى، حقوق، روان شناسى، تربيتى و اخلاقى، انجام مىگيرد. دليل عمده اين امر، كاركردهاى اخلاقى، تربيتى، جامعه پذيرى واجتماعى خانواده است. در اين درس مهمّترين موضوعات اين نهاد بنيادين جامعه مورد تجزيه و تحليل قرار مىگيرد.
منشأ تشكيل خانواده الف- اطفاى غرايز جنسى و حفظ عفت عمومى دستگاه آفرينش، غرايز متعدّدى در وجود انسانها تعبيه كرده كه پاسخ بجا و صحيح آنها موجب تأمين سعادت و منافع مادى و معنوى بشر مىگردد. از جمله اين غرايز، غريزه جنسى است. ترديدى نيست كه ارضاى غريزه جنسى به صورت آزاد و بدون نظم و برنامه موجب از هم گسيختگى رشته نسلها، فساد وتباهى، انحطاط جوامع بشرى، قتل و كشتار، لكّهدار شدن عفت عمومى و مفاسد بيشمار ديگر مىگردد؛ سركوب نمودن آن نيز ستيز با فطرت و نظام طبيعت بوده، به تندتر گشتن شعله هاى سوزان آن مىانجامد كه زيانهاى آن كمتر از رهايى از آن نخواهد بود. براين اساس، بشر به دليل آفرينش طبيعى خويش و راهنماييهاى اديان الهى، از همان آغاز پيدايش اقدام به تشكيل نهاد خانواده كرد تا ضمن پاسخ به نداى فطرت، موجب حفظ عفت اجتماعى نيز گردد. قرآن كريم، پس از