دانش اجتماعى(1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢١
و ازدواج را نيازهاى اقتصادى دانسته، مىافزايد در جوامع اوّليه عامل اقتصادى اهميت بيشترى داشته است. «١» بدون ترديد يكى از آثار ازدواج، تأمين نيازهاى مالى است ولى نمىتوانيم آن را منشأ تشكيل خانواده بدانيم؛ زيرا افراد به صورت روابط آزاد نيز مىتوانند نيازهاى مالى خويش را برآورده سازند. همچنين بسيارى از جوانان علىرغم ميل شديد به انتخاب همسر، به دليل مشكلات اقتصادى، از آن مىگريزند. و اين هم نشان مىدهد كه نياز اقتصادى نمىتواند منشأ تشكيل خانواده محسوب گردد. بنابر آنچه گذشت، فقط، نيازهاى فطرى (ارضاى غرايز جنسى به صورت مشروع) حفظ و بقاى نسل بشر و عدم اختلاط نسلها (ضرورت اجتماعى) منشأهاى اصيل تشكيل خانواده هستند.
كاركردها و نقش خانواده ١- كاركرد اجتماعى و ملّى خانواده، نه تنها موجب ازدياد نسل بشر و بقاى آن و عدم اختلاط نسلها است، بلكه نهادى است كه در عين كوچكى، هسته مركزى جوامع بزرگ انسانى محسوب مىگردد.
خانواده نخستين نهادى است كه شخص در آن گام نهاده، شيوه زندگى و آداب و رسوم اجتماعى را فرامىگيرد. خانواده اوّلين واحد اجتماعى است كه كودك به آن علاقمند گشته، «٢» راه و رسم جامعهپذيرى را مىآموزد و مهيّاى ورود به جامعه بزرگ انسانى مىگردد. مكتب اسلام، خانواده را اساس زندگى اجتماعى و منشأ تأسيس اجتماع و گروه دانسته، زن و مرد را در تشكيل اين بنيان مقدس، مساوى مىداند:
اى مردم از پروردگارتان بپرهيزيد كه همه شما را از يك انسان آفريد و همسر او را (نيز) از جنس او آفريد و از آن دو، مردان و زنان فراوانى منتشر ساخت. «٣» خانواده در حفظ و گسترش قدرت ملّى نيز نقش بهسزايى دارد؛ رابطه ميان خانواده و