تنظيم روابط ميان نهادهاى دولتى با مردم و يا حفظ و گسترش نظم و انتظامات عمومى كشور باشد، آن را حقوق عمومى گوينده؛ مانند مقررات مربوط به نظام وظيفه عمومى، امور استخدامى، وظايف و اختيارات قواى كشور و غيره.
مهمترين شعب حقوق خصوصى‌ ١- حقوق مدنى‌ حقوق مدنى رشته‌اى از حقوق خصوصى است كه در آن، «روابط عادى» ميان مردم معيّن گشته وضعيت آنان در موارد گوناگون بر اساس قانون روشن مى‌شود. به همين مناسبت، اين رشته از علم حقوق، از اهميت ويژه‌اى برخوردار بوده، آن را «حقوق خصوصى عادى» نيز مى‌نامند. «١» واژه «حقوق مدنى»، ترجمه عبارت لاتين «juscivile» مى‌باشد كه در سال ١٨٠٤ ميلادى به هنگام تصويب قانون مدنى فرانسه، وارد حقوق اين كشور شد و در زمان تدوين قانون مدنى ايران در سال ١٣٠٧، با آشنايى‌اى كه برخى از نويسندگان آن با فرهنگ فرانسه داشتند، اين نام را براى قانون كشورما برگزيدند. «٢» قانون مدنى، منبع اصلى اين شعبه از حقوق مى‌باشد.
قانون مدنى ايران برپايه حقوق اسلام و مذهب جعفرى بناگذارى شده و آن قسمتهايى هم كه از قانون مدنى فرانسه گرفته شد (مانند فصل تعهدات) نيز با اصول و قواعد حقوق اسلام تطبيق گرديده است. «٣» با اين حال، به دليل عدم رعايت فتواى مشهور فقهاى شيعه در مورد تعدادى از مواد آن، «٤» در سالهاى ١٣٦١ و ١٣٧٠، به وسيله كميسيون قضايى مجلس شوراى اسلامى اصلاحات اندكى در قانون مدنى به عمل آمده است.
حقوق مدنى، شامل سه بخش است؛ بخش اول اختصاص به «اشخاصى» دارد كه در آن از اسم، اقامتگاه، احوال شخصى، اهليّت و ... بحث مى‌شود. بخش دوم اختصاص‌