دانش اجتماعى(1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٩
خلٌاصه حقوق، به دو شعبه اصلى داخلى و خارجى تقسيم مىشود و هر يك از اين دو يا خصوصىاند و يا عمومى.
حقوق داخلى خصوصى داراى سه شعبه اصلى است كه عبارتنداز: حقوق مدنى، آيين دادرسى مدنى (اصول محاكمات حقوقى) و حقوق تجارت. حقوق مدنى به روابط عادى ميان افراد ارتباط دارد.
آيين دادرسى مدنى، نحوه اقامه دعواى حقوقى و احقاق حق را بيان مىكند و حقوق تجارت به تنظيم روابط تجارتى ميان تجار و بنگاههاى تجارتى مىپردازد.
شعب عمده حقوق عمومى، عبارت از حقوق اساسى، حقوق ادارى و حقوق جزا مىباشد. حقوق اساسى پايه و مبناى رشتههاى مختلف حقوق عمومى بشمار مى رود و منبع اصلى آن قانون اساسى است.
ميان حقوقادارى و حقوق اساسى ارتباط نزديكى وجود دارد؛ زيرا موضوع هر دو دولت و تشكيلات حكومتى است، ولى تفاوت اين دو اين است كه حقوق اساسى به تصميمات مقامات عالى رتبه كشور ارتباط دارد، اما حقوق ادارى نحوه اجراى قوانين توسط مقامات پايين دستگاههاى دولتى را بيان مىكند.
مهمّترين شعبههاى حقوق جزا عبارت است از: حقوق جزاى عمومى، حقوق جزاى اختصاصى و آيين دادرسى كيفرى. حقوق جزاى عمومى به اصول و كليات حقوق جزا ارتباط دارد. حقوق جزاى اختصاصى به تحليل و بررسى يكايك جرايم و طبقهبندى آنان مىپردازد. آيين دادرسى كيفرى، نحوه تعقيب متّهم، رسيدگى به اتهام، صدور حكم و اجراى مجازات را تنظيم مىكند.
پرسش ١- مهمترين شعب حقوق خصوصى را بنويسيد.
٢- حقوق مدنى را تعريف كنيد.
٣- شعب عمده حقوق عمومى را نام ببريد.
٤- فرق ميان حقوق اساسى و حقوق ادارى چيست؟
٥- حقوق جزاى عمومى چه فرقى با حقوق جزاى اختصاصى دارد؟