خلاصه‌ ژاپن كه نوسازى را از عصر ميجى آغاز كرده و به تدريج قوى‌تر شده بود، پس از جنگ جهانى اوّل به يك قدرت بزرگ تبديل شد.
شكست در جنگ جهانى دوم خسارات فراوانى به ژاپن وارد كرد، امّا اراده ژاپنيها براى بازسازى و توليد، خميرمايه فرهنگ ژاپنى (قناعت، نظم، اراده ...) و تلاش دولتمردان همراه با كمك اوضاع جهانى كه ژاپن را به سنگر آمريكا در مقابل شوروى تبديل كرده بود، ژاپن را به سرعت بازسازى كرد.
توسعه‌طلبى ديررس آلمانيها با شكست آلمان همراه شد، اما بار ديگر هيتلر سوار بر امواج زمان يعنى نارضايتى از «صلح ورساى» و سياست توسعه‌طلبى، جنگ ديگرى را شروع كرد.
پس از شكست در جنگ جهانى دوم و تقسيم آلمان، آلمان فدرال با كمك طرح مارشال، جايگزينى سيستم پولى، چتر حمايت ناتو، تسهيلات بازار مشترك و همچنين فرهنگ كار، قناعت و پس‌انداز به سرعت موفق به بازسازى شد. سياست «گرايش به شرق» آلمان فدرال و قراردادهاى متعدد دو آلمان به همراه تحولات اروپا، بعد از به قدرت رسيدن گورباچف، موجب وحدت دو آلمان شد.
پرسش‌ ١- خساراتى را كه در اثر جنگ بر ژاپن وارد شد بنويسيد.
٢- ژاپنيها براى حل مشكلات بيكارى و تورم، چه اقداماتى كردند؟
٣- نقش اوضاع جهانى را در بازسازى ژاپن شرح دهيد.
٤- وقوع دو جنگ جهانى چه تأثيرى بر آلمان داشت؟
٥- نقش طرح مارشال و پيمان ناتو در بازسازى آلمان فدرال چه بود؟
٦- عناصر عمده در بازسازى آلمان فدرال را بنويسيد.