دژهاى استوار - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٧٩
نظم حاصل تجربه بشرى ... نكتهاى هم كه من اين جا بايد بگويم ... مسأله انضباط است ... چيز بسيار مهمى است، مبادا بچهها خيال كنند اگر در حال رژه قدم را بلند بيارند، اين خجالت آور است.
اين را يك نوع جسارت براى خودشان بدانند. آنهايى كه اين را فراهم كردند خوب و دقيق فراهم كردهاند.
نظم در سپاه، در نيروهاى نظامى، نظم دقيق و موشكافانه يكى از ضرورتها است. «١» نظم و انضباط، يك چيز طاغوتى و تشريفاتى نيست، بعضيها اشتباه نكنند. اين كه شما در تمام ارتشهاى دنيا مىبينيد كه حتّى از روزهاى بسيار قديم و باستانى، نيروهاى نظامى با نظم و آيين خاصى خو مىگرفتهاند، به خاطر مصلحتى است. همه مردم دنيا در طول زمانها، بر يك امر باطل و بيهوده اتفاق نكردند كه خيال كنيم اگر نظام جمع يا صف منظم يا سلام نظامى يا فرم لباس و يا ادب و انضباط نظامى انجام مىگيرد و رعايت مىشود، كارهاى طاغوتى و غلطى است؛ چون در ارتش دوران طاغوت، چنين چيزهايى بوده است! نه، ارتش دوران طاغوت، از اين جهت چيز بدى نبود، از جهات ديگر بد بود.
نظم چيز خوبى است و در همه ارتشهاى دنيا وجود دارد و هيچ ارتشى بدون نظم و انضباط دقيق و وسواس آميز، كارايى لازم را نخواهد داشت.
آن كسى كه در يك حركت محدود قدرت دارد و نظم و نظر فرمانده را دقيقا" رعايت مىكند در ميدانهاى سخت هم توانايى خواهد داشت كه دقيقا" نظر فرمانده را رعايت بكند و به اجتهاد شخصى و نظر خود عمل نكند. «٢» تدوين برنامههاى آموزشى و وجود انضباط دقيق از اركان مهم رشد و تكامل در نيروهاى مسلّح است. «٣» انضباط، سرمايه ارتش ... در يك مجموعه چند صد هزار نفرى انضباط با يك دقت و معرفت و پشتكار و