و ارادت و حكمت و قدرت الله تعالى در هر حادث شد هر چيز كه علم الهى محيط بود با آنكه آن چيز خير نظام وجود و موافق مصلحت عالم است ارادت ربوبى و قدرت وجوبى به عنايت جامعه و رحمت واسعه ايجاد آن كرد هيچ چيز از خيرات نظام وجود ترك نكرد هر چه في حد نفسه جهت خيريت و حسن ذاتى داشت مختار ارادت و اختيار ازلى مخلوق قدر و رحمت لم يزلى ولا يزالى شد افضل و اكمل وجوه ممكنه حق استحقاق هيچ ماهيتى و استعداد هيچ مادة ضايع و مهمل و متروك و معطلى نماند خالق عالم حكيم عدل و جواد متفضل است و رعايت عدل و حكمت و لطف و رحمت بر او واجب و از عنايتش ممتنع التخلف است و اينان به قبيح و اخلاق به واجب از جناب او ممكن نيست حكمت دو معنى دارد يكى افضل علوم به افضل معلومات وآله تعالى كنه ذات خود را كه افضل معلومات است به علم تام كامل خود كه افضل علوم است مىداند و جز او هيچكس را اين علم حاصل نيست دويم آنكه فاعل فعل مختار محكم و متقن و متطوى بر فايده و عنايت و مصلحت و منفعت بوده باشد و عقول مرجيح عقلا در ادراك و احكام و اتفاق و غايات و فوايد و نصايح و منافع و تدبير خيرات و بركات كه مطاوى هر فعلى از افاعيل فعال على الاطلاق

(٦)