ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٩٩ - سرنوشت اديان ديگر در دوران ظهور امام زمان (عج)
ممكن است گفته شود: بر اساس بعضى از آيات و روايات، يهود و نصارا از بين نمىروند و تا قيامت باقى هستند؛ پس اين اسلام نمىتواند فراگير شود؟!
براى تشكيل جامعه واحد و فراگيرى حكومت جهانى، يك موضوع ضرورى است و آن جهانبينى واحد و اعتقاد واحد است. بايد نگرش و جهانبينى واحدى بر جامعه حاكم باشد تا انسجام و وحدتى خللناپذير در جامعه پديدار گردد.
بر اين اساس است كه در دوران ظهور و روزگار دولت مهدوى، جهانبينى واحدى بر جهان حاكم و راه و روش و برنامهها نيز يكى مىشود و يكپارچگى واقعى در عقيده و مرام پديد مىآيد و مردمان همه يكدل و يك زبان به سوى سعادت و صلاح حركت مىكنند. ناسازگارى و دوگانگى در انديشهها و عقيدهها نيست؛ چنانكه در راه و روشهاى اجتماعى نيز اختلاف و چندگانگى ديده نمىشود.
امام صادق (ع) به صراحت به اين مطلب اشاره فرمودهاند:
«فَوَ اللَّهِ يَا مُفَضَّلُ لَيُرْفَعُ عَنِ الْمِلَلِ وَ الْادْيَانِ الِاخْتِلَافُ وَ يَكُونُ الدِّينُ كُلُّهُ وَاحِداً، كَمَا قَالَ جَلَّ ذِكْرُهُ إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلام؛[١]
به خدا قسم! ... ناهماهنگى و اختلاف مذاهب و اديان از بين مىرود و فقط يك دين در سراسر گيتى حكومت مىكند؛ چنانكه خداى تبارك و تعالى فرموده است: به راستى دين در نزد خدا، اسلام است.»
امام مهدى (عج) با اين اصل اساسى و زيربنايى (وحدت عقيده) در ساختن جامعه يگانه بشرى به توفيقى بزرگ و بىمانند دست مىيابد و همه علل و عوامل ناسازگارى و برخورد و اختلاف را نفى مىكند. راه و روش او، بر قانون جاودان حق و عدل و يكتاپرستى استوار و با فطرت و سرشت انسانها، هماهنگ و سازگار است. او وحدتى واقعى را براساس اصول توحيد و ايدئولوژى اسلامى پى مىريزد و همه انسانها را در زير شعار يگانه و دين واحد گرد مىآورد.
امام على (ع) نيز مىفرمايند:
«تمام خير در اين روزگار است؛ در آن زمان قائم ما قيام مىكند و همه را بر (محور) يك مرام و يك عقيده گرد مىآورد (ثُمَّ يَجْمَعُهُمُ اللَّهُ عَلَى أَمْرٍ وَاحِد).»[٢]
با اين حال ممكن است گفته شود: براساس بعضى از آيات و روايات، يهود و نصارا از بين نمىروند و تا قيامت باقى هستند؛ پس اين اسلام نمىتواند فراگير شود؟!
در اينباره بايد گفت كه ما با سه دسته از آيات و روايات رو به رو هستيم؛
١. دسته اوّل، آيات و رواياتى است كه ظاهر آنها، وجود غيرمسلمانان در دوران حكومت حضرت است؛ مانند:
«وَ قالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللّهِ مَغْلُولَهٌ ... وَ أَلْقَيْنا بَيْنَهُمُ الْعَداوَهَ وَ الْبَغْضاءَ إِلى يَوْمِ الْقِيامَهِ؛[٣]
يهود گفته دستخدا بستهاست ... (پس) كينه و دشمنى را تاقيامت ميانآنان افكنديم.»
مشابه اين آيه درباره مسيحيت نيز آمده است:
«وَمِنَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّا نَصارى أَخَذْنا مِيثاقَهُمْ فَنَسُوا حَظًّا مِمَّا ذُكِّرُوا بِهِ فَأَغْرَيْنا بَيْنَهُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ وَ سَوْفَ يُنَبِّئُهُمُ اللَّهُ بِما كانُوا يَصْنَعُونَ؛[٤]
و از كسانى كه گفتند: «ما نصرانى هستيم»، از ايشان [نيز] پيمان گرفتيم، و [لى] بخشى از آنچه را بدان اندرز داده شده بودند، فراموش كردند و ما [هم] تا روز قيامت ميانشان دشمنى و كينه افكنديم و به زودى خدا آنان را از آنچه مىكردهاند [و مىساختهاند] خبر مىدهد.»
در اين آيات، دشمنى و كينهتوزى تا قيامت در بين يهود و نصارا مطرح شده و نيز برترى نصارا بر كفّار تا قيامت آمده است و مقتضاى ظاهر آيات اين است كه دين يهود و نصارا تا قيامت باقى خواهند ماند.
از بعضى از روايات نيز همين مضمون استفاده مىشود: ابابصير مىگويد: كه به امام صادق (ع) گفتم: در دوره حضرت مهدى (عج) با اهل ذمّه (يهود و نصارا) چگونه رفتار مىشود؟ فرمودند: «با آنان از سرآشتى و مسالمت رفتار مىكند؛ همانگونه كه پيامبر (ص) با آنان از سر مسالمت رفتار كرد (يسالمهم كما سالمهم رسول الله).»[٥] به هر حال از ظاهر اينها به دست مىآيد كه يهود و نصارا نيز در عصر ظهور وجود دارند و تحت حكومت حضرت مهدى (عج) زندگى مىكنند.
٢. دسته دوم رواياتى است كه اشاره دارد امام (عج) در همهجا، دين اسلام را برپا خواهند كرد و همه مردم مسلمان خواهند شد. هيچ خانهاى در شهر و بيابان نمىماند؛ مگر اينكه توحيد در آن نفوذ مىكند. اسلام به صورت يك آيين رسمى، همه جهان را فرا خواهد گرفت. حكومت به صورت يك حكومت اسلامى در مىآيد و غير از قوانين اسلام، چيزى بر جهان حكومت نخواهد داشت.
در اين زمينه به چند روايت اشاره مىشود:
امام صادق (ع) مىفرمايند: «وقتى قائم ما قيام كند، اهل هيچ دينى باقى نمىماند؛ مگر اينكه اظهار اسلام مىكنند و با ايمان مشهور و معروف مىشوند.»[٦]
«ليدخلن هذا الدين على ما دخل عليه الليل؛[٧]
تا هر كجا كه تاريكى شب وارد شود، دين اسلام نفوذ خواهد كرد.»
در آن عصر، شرك و كفر و پليدى رخت برمىبندد و آموزههاى متعالى اسلام به همه جاى جهان ابلاغ خواهد شد:
«بىترديد آيين محمّد (ص) به هر نقطهاى كه شب و روز مىرسد، خواهد رسيد و ديگر اثرى از شرك، روى زمين نمىماند.»[٨]
در آن عصر، دين برتر و مسلّط اسلام خواهد بود و يهوديان، مسيحيان و ... همه آن را خواهند پذيرفت:
«به درستى، خداوند هنگام قيام قائم (عج) اسلام را بر تمامى اديان برترى خواهد داد.»[٩]
و نيز:
«لا يكون ذلك حتى لا يبقى يهودى و لا نصرانى و لا صاحب ملة إلا دخل فى الإسلام؛[١٠]
هيچ يهودى و مسيحى و صاحب دينى باقى نمىماند؛ مگر اينكه داخل اسلام شده باشد.»