ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣٨ - پيامدهاى عمومى گناهان
پيامد گناهان
على ربّانى گلپايگانى
نقش گناهان در ناگوارىهايى كه در زندگى بشر رخ مىدهد، در روايات نيز به صورت برجسته و گسترده مطرح شده است. روايات درباره پيامدهاى ناگوار گناهان دو دستهاند: برخى از آنها ناظر به پيامدهاى سوء عمومى و فراگير گناهان و برخى ديگر به پيامدهاى ناگوار فردى گناهان نظر دارند. درباره فلسفه ناگوارىها در زندگى بشر نيز رواياتى بيان شده كه برخى مربوط به گناهكاران و برخى ديگر مربوط به بىگناهان است.
پيامدهاى عمومى گناهان
اميرالمؤمنين از پيامبر اكرم (ص) روايت كرده است كه فرمودند:
«هر گاه خداوند بر امّتى غضب كند و آنان را [به] عذاب [استيصال و نابود كننده] گرفتار نكند، نرخ اجناس بالا مىرود، عمرها كوتاه مىشود، تجارتها سودآور نمىباشد، ميوهها فراوان و نيكو نخواهد بود، نهرها كم آب مىگردد، باران نمىبارد و افراد شرور بر آنان مسلّط مىشوند.»[١]
پيامبر اكرم (ص) همچنين فرمودند:
«تا وقتى كه امّت من به يكديگر محبّت ورزند، پشتيبان يكديگر باشند، اداى امانت كنند، از حرام دورى گزينند، مهماننوازى كنند، نماز بر پاى دارند و زكات بپردازند، از زندگى سرشار از خير برخوردار خواهند بود و هنگامى كه اين كارهاى نيك را انجام ندهند، به قحطى و خشكسالى گرفتار خواهند شد.»[٢]
پيامبر اكرم (ص) در روايت ديگرى فرمودهاند:
«اگر پنج چيز را درك كرديد از آنها به خدا پناه ببريد: در ميان هيچ قومى بى بند و بارى جنسى رايج و آشكار نشده؛ مگر آنكه به طاعون و دردهايى كه سابقه نداشته، گرفتار شدهاند. كم فروشى نكردهاند؛ مگر اينكه به قحطى، تنگدستى و جور فرمانروا مبتلا گرديدهاند؛ از پرداخت زكات خوددارى نكردهاند؛ مگر اينكه از نزول باران محروم شدهاند و اگر حيوانات نبودند، باران بر آنها نمىباريد. عهد خدا و رسول خدا را نشكستند؛ مگر اينكه دشمنى بر آنان مسلّط شده و بخشى از دارايىهاى ايشان را از آنان بازستاندند. به غير آنچه خدا نازل كرده است، حكم نكردند؛ مگر آنكه خداوند ترس از يكديگر را در بين آنها قرار داد.»[٣]
اميرالمؤمنين (ع) به خدا سوگند ياد كرده كه هيچگاه نعمتهاى زندگى از قومى گرفته نشده است؛ مگر به سبب گناهانى كه انجام دادهاند؛ زيرا خداوند به بندگان خود ستم نمىكند و اگر مردم هنگامى كه نقمتها بر آنان نازل شده و نعمتها از آنان زايل مىگردد، با نيّتهاى صادق و قلبهاى مشتاق به درگاه پروردگارشان پناه ببرند و طلب يارى كنند، خداوند نعمتهاى از دست رفته را به آنان باز خواهد گرداند و مفاسد زندگى آنان را اصلاح خواهد كرد.[٤]
امام باقر (ع) فرمودهاند:
« [از نظر اسباب و عوامل طبيعى] هيچ سالى از سال ديگر كم باران تر نيست؛ ولى خداوند آن را در جايى كه بخواهد، فرو مىفرستد. هر گاه قومى معصيت كنند، بارانى را كه در آن سال براى آنها مقدّر گرديده است، از آنان دريغ كرده براى ديگران يا در بيابانها، درياها و كوهها فرو مىفرستند.»[٥]
از امام كاظم يا امام رضا (ع) روايت شده است كه فرمودند:
«در هر روز و شبى، ندا كنندهاى از سوى خداوند ندا مىكند: اى بندگان خدا، از معاصى خدا دست برداريد كه اگر چهارپايان علفخوار و كودكان شير خوار و پيران قد خميده نبودند، عذاب كوبنده بر شما وارد مىشد.»[٦]
در روايتى از امام زينالعابدين (ع) نيز پيامدهاى ناگوار بسيارى از گناهان بيان شده است.[٧]