ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١٠٩ - بيمارستان و دانشگاه جندى شاپور

بيمارستان‌هاى مهمّ ايران پيش از دوران معاصر

بيمارستان و دانشگاه جندى‌شاپور

شهر «جنتاشاپيرتا» (به معناى باغ‌هاى زيبا) در زمان آريايى‌ها بنيان‌گذارى شد. در سال ٢٦٠ م. شاپور اوّل، پادشاه ساسانى پس از شكست دادن رومى‌ها و تصرّف «انطاكيه»، عدّه‌اى از اسراى رومى را موظّف ساخت تا در محلّ «جنتاشاپيرتا» شهر جديدى بسازند. وى هنرمندان و دانشمندان انطاكيه را به اين شهر منتقل كرد و بدين وسيله، پايه تأسيس يك مركز علمى بزرگ ريخته شد.

در جندى شاپور، طب، فلسفه، رياضيات، نجوم، الهيات و مقدّمات هريك از علوم يادشده تدريس مى‌شد. بنابر شواهد تاريخى، كتابخانه اين دانشگاه داراى ٢٩٥ اتاق بزرگ بود كه ٥٠٠ هزار جلد كتاب ايرانى، سريانى، هندى، پهلوى و يونانى در مكان‌هاى خاص، در آن نگهدارى مى‌شد.

در دانشگاه طبّ جندى شاپور، براى نخستين بار طبّ بقراطى به صورت علنى تدريس مى‌شده و اكثر مدرّسان طب در اين دانشگاه، در ابتدا يونانى بوده‌اند. اوج فعّاليت بيمارستان و دانشگاه، در زمان انوشيروان ساسانى بوده است. در اين زمان كتاب‌هاى زيادى از زبان‌هاى مختلف، به زبان رسمى آن دوران (پهلوى) ترجمه شد و در اختيار اساتيد و دانشجويان قرار گرفت و بدين ترتيب در جندى شاپور، مكتب پزشكى نوينى ايجاد گرديد كه آميخته‌اى از طبّ ايرانى، يونانى و هندى بود.