جايى كه در تاريخ درج شده، هيچگاه انسان از انديشه و رؤياى به‌زيستن فارغ نبوده و هميشه نگاه او براى رسيدن به آينده‌اى بهتر و آسوده‌تر، به دوردست‌ها بوده است. آنچه در اين مجال، در پى آن هستيم، يافتن نسبت و ارتباط موضوع مهدويت و ظهور امام زمان (ع) با انديشه مدينه فاضله است و به واقع مى‌خواهيم بدانيم مؤلّفه‌هاى تمدّن و مدنيّتى كه پس از ظهور امام زمان (ع) تشكّل مى‌يابد، كدام است؟

ويژگى‌هاى آرمان شهر در عصر ظهور

١. مدينه عدل‌

عدالت، واژه‌اى غريب نيست؛ امّا حقيقتى قريب هم نيست. سده‌ها و هزاره‌هاى بسيارى است كه بشر با اين رؤيا، روز و شب كرده است؛ ليكن جز زور و اختناق و ظلم و بيداد نصيبى نبرده است.

امّا مى‌دانيم، هرچه بر شماره اوراق تاريخ افزون گردد، از شماره انتظارمان خواهد كاست و اين، همان چراغ اميدى است كه قرن‌هاست در دل انسان‌ها، به عشق آمدن آن منجى، روشن و فروزان است. به عشق او، كه نامش «عدل» است:

السَّلامُ عَلَى العَدلِ المُشتَهر.

كلامش عدل است و راهش عدل. او كه حكومتش، حكومت عدالت است و اين گم شده بشريت را در فرجام تاريخ به او باز خواهد گرداند.

در خصوصيات قيام و حكومت امام زمان (ع) هيچ ويژگى‌اى به اندازه عدالت و قسط، روشنى و نما ندارد و اين نشان از برجستگى اين مهم در سازمان مدينه فاضله اسلامى در دوران ظهور دارد.

نام «عدل» كه بر آن مولا نهاده‌اند، در واقع ترجمان كامل رسالت اوست.

نويسنده «مكيال‌المكارم»، در اثر شريف خود، در اين‌باره چنين مى‌نويسد:

عدالت، آشكارترين صفات نيك آن امام است. براى همين [آن بزرگوار] در دعاى شب‌هاى رمضان، «عدل» ناميده شده است:

«خداوندا به ولى امر خود كه قيام كننده و ... و عدل مورد انتظار همه است، درود فرست.»[١]

و در جاى ديگر، همين عنوان را به گونه‌اى ديگر مى‌يابيم:

«اوّل العدل و آخره»[٢]

«السّلام على القائم المنتظر و العدل المشتهر.»[٣]

در مدينه فاضله اسلامى و در بستر ظهور آن منجى نيز، همه جا سخن از عدالت و قسط است؛ سخن از لبريز شدن زمين از عدل و داد است. دامنه عدالت او تا اقصى نقاط منزل و زواياى ناپيداى جامعه گسترده‌