توضيح المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٤٣٥ - احكام مالى كه انسان آنرا پيدا مىكند

سكه‌دار كمتر است، چنانچه صاحب آن معلوم باشد و انسان نداند راضى است يا نه، نميتواند بدون اجازه او بردارد و اگر صاحب آن معلوم نباشد، ميتواند بقصد اينكه ملك خودش شود بردارد و احتياط واجب آنست كه هر وقت صاحبش پيدا شد اگر عين مال باقى است آنرا به صاحبش رد كند و اگر عين از بين رفته دادن عوض لازم نيست.

مسئله ٢٥٧٥- هرگاه چيزى كه پيدا كرده نشانه‌اى دارد كه بواسطه آن ميتواند صاحبش را پيدا كند، اگرچه بداند صاحب آن كافرى است كه در امان مسلمانان است در صورتيكه قيمت آن چيز به ٦/ ١٢ نخود نقره سكه‌دار برسد بايد از روزى كه آنرا پيدا كرده تا يكسال در جاهائى كه مردم اجتماع مى‌كنند اعلان كند و لازم نيست كه هر روز اعلان كند بلكه اگر تا يك سال طورى بگويد و اعلان كند كه مردم بگويند اعلان ميكند كافى است.

مسئله ٢٥٧٦- اگر انسان خودش نخواهد اعلان كند، ميتواند بكسيكه اطمينان دارد بگويد كه از طرف او اعلان نمايد.

مسئله ٢٥٧٧- اگر تا يكسال اعلان كند و صاحب مال پيدا نشود، ميتواند آنرا براى خود بردارد، بقصد اينكه هر وقت صاحبش پيدا شد عوض آنرا باو بدهد يا براى او نگهدارى كند كه هر وقت پيدا شد باو بدهد ولى احتياط مستحب آنستكه از طرف صاحبش صدقه بدهد.

مسئله ٢٥٧٨- اگر بعد از آنكه يك سال اعلان كرد و صاحب مال پيدا نشد مال را براى صاحبش نگهدارى كند و از بين برود، چنانچه در نگهدارى آن كوتاهى نكرده و تعدى يعنى زياده‌روى هم ننموده ضامن نيست ولى اگر از طرف صاحبش صدقه داده باشد يا براى خود برداشته باشد، ضامن است.

مسئله ٢٥٧٩- كسيكه مالى را پيدا كرده، اگر عمدا بدستورى كه گفته شد اعلان نكند؛ گذشته از اين‌كه معصيت كرده، باز هم واجب است اعلان كند.

مسئله ٢٥٨٠- اگر بچه نابالغ چيزى پيدا كند ولىّ او بايد اعلان نمايد.

مسئله ٢٥٨١- اگر انسان در بين سالى كه اعلان ميكند، از پيدا شدن صاحب مالى نااميد شود و بخواهد آنرا صدقه بدهد اشكال ندارد.