توضيح المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٣٦٢ - مسائل متفرقه

بگويد، بعد معلوم شود طورى كه گفته نبوده است، فروشنده مى‌تواند معامله را بهم بزند و همچنين است اگر با رؤيت سابقه معامله شود و بعد معلوم گردد كه جنس يا عوض آن تغيير بنقص نموده كه در صورت اوّل خريدار و در صورت دوم فروشنده ميتواند معامله را بهم بزند (خيار رؤيت)

دهم- مشترى پول جنسى را كه نقد خريده تا سه روز ندهد و فروشنده هم جنس را تحويل ندهد كه اگر مشترى شرط نكرده باشد كه دادن پول را تأخير بيندازد؛ فروشنده ميتواند معامله را بهم بزند ولى اگر جنسى را كه خريده مثل بعضى از ميوه‌ها باشد كه اگر يك روز بماند ضايع ميشود، چنانچه تا شب پول آنرا ندهد و شرط نكرده باشد كه دادن پول را تأخير بيندازد، فروشنده مى‌تواند معامله را بهم بزند (خيار تأخير).

زدهم- حيوانى را خريده باشد كه تا سه روز ميتواند معامله را بهم بزند و اگر در عوض حيوانى كه خريده، حيوان ديگرى داده باشد، فروشنده هم تا سه روز ميتواند معامله را بهم بزند (خيار حيوان)

دوازدهم- فروشنده نتواند جنسى را كه فروخته تحويل دهد؛ مثلا اسبى را كه فروخته فرار نمايد كه در اينصورت مشترى ميتواند معامله را بهم بزند (خيار تعذر تسليم). و احكام اينها در مسائل آينده گفته ميشود

مسئله ٢١٣٣- اگر خريدار قيمت جنس را نداند يا در موقع معامله غفلت كند و جنس را گرانتر از قيمت معمولى آن بخرد، چنانچه بقدرى گران خريده كه مردم به آن اهميت ميدهند، ميتواند معامله را بهم بزند و نيز اگر فروشنده قيمت جنس را نداند، يا موقع معامله غفلت كند و جنس را ارزانتر از قيمت آن بفروشد در صورتيكه مردم بمقدارى كه ارزان فروخته اهميت بدهند؛ ميتواند معامله را بهم بزند.

٢١٣٤- در معامله بيع شرط كه مثلا خانه هزار تومانى را بدويست تومان ميفروشند و قرار ميگذارند كه اگر فروشنده سر مدت پولرا بدهد بتواند معامله را بهم بزند، در صورتيكه خريدار و فروشنده قصد خريد و فروش داشته باشند معامله صحيح است.